Posts tonen met het label India. Alle posts tonen
Posts tonen met het label India. Alle posts tonen

INDIA 7: Amritsar, Delhi, Darjeeling


View Larger Map
India 7 = roze lijn


Amritsar 3:
Lekker beroerd werd ik afgeleverd bij de Tourist Guesthouse in Amritsar en in een bed gestopt. Dit was het hotel waar Kinh en Jennifer de eerste keer verbleven en het was een prima plekje. Mrs Bhandari’s Guesthouse is namelijk peperduur als je er een kamer moet huren (en om te kamperen trouwens ook) en ik was echt aan een kamer toe met ventilatie en vooral…een toilet. Voor de tweede keer sinds ons vertrek sliepen wij niet in de auto.
Drie dagen heb ik op bed gelegen. Al snel was de diarree over, maar de misselijkheid was verschrikkelijk hardnekkig. Als ik op bed lag ging het wel, maar bij enige beweging kwam er weer een vlaag over me heen en moest ik weer plat. Gelukkig hadden wij tv met een film zender dus heb ik me prima vermaakt. Roger reed intussen rond van de TNT, maar helaas nog geen post en naar Bhandari’s, waar nog wat overlanders waren. Ook heeft hij twee nieuwe start accu’s gekocht (die zijn dan weer in India goedkoper dan in Pakistan) en zo was hij ook de hele dag met van alles en nog wat bezig.

Na drie dagen had ik het wel weer gezien in bed en wilde ik naar Bhandari’s verhuizen voor wat afleiding. Toen wij daar het terrein opreden kwam de manager ons al tegemoet lopen met een grote glimlach op zijn gezicht; ons pakje was aangekomen! Eindelijk, daar hebben wij een maand op moeten wachten! Er was nog maar één overlander in de tuin, het koppel Thomas en Sylvie uit Zwitserland met een Land Rover Defender (http://orange-iguana.ch). Zij waren net uit Pakistan gekomen en hadden daar een naar ongeluk gehad. Toen ze een bergweg aan het rijden waren is de weg onder hun auto vandaan afgebrokkeld en kwamen zij, na een koprol, ondersteboven in een rivier terecht. Ze hadden gelukkig geen riem om en konden daardoor snel via het kapotte voorraam naar buiten zwemmen. Een maand lang was er aan hun auto gewerkt om hem weer in rijdende staat te krijgen. Ze waren nog erg geschrokken van het geheel en zagen op tegen het rijden in India (begrijpelijk!). Het was erg gezellig en wij bleven een dag langer samen op de camping. Nu dat ons pakje er was konden wij namelijk eindelijk verder, maar een dag langer maakt dan ook niks meer uit.

Inmiddels was mijn misselijkheid redelijk over. Het enige probleem was dat ik echt niet kon eten. Als ik alleen al eten zag werd ik onpasselijk. Zelfs met pannenkoeken of andere lekkernij was mijn lichaam niet te verleiden. Het was heel vreemd, want ik stierf van de honger, maar ik kreeg het gewoon niet weg. Het leek me verstandig om richting Delhi te gaan. Daarvan weet ik dat het een moderne stad is met de beste medische zorg van India. Ik had op dat moment niet gedacht dat ik die ‘super-zorg’nodig zou hebben, maar het kon geen kwaad om het in de buurt te hebben. Ook moesten wij naar Delhi om onze visum voor Bangladesh aan te vragen.

Delhi:
In twee dagen reden wij van Amritsar naar Delhi met een tussenstop bij een tankstation waar wij al eerder hadden geslapen (zie India 1). Ook in Delhi is het moeilijk om een plek te vinden waar je in de auto kan slapen, maar wij hadden van meerdere mensen gehoord dat er een parkeerplaats was bij Nehru park waar je kan staan. Wij reden ernaartoe en waren blij verrast. Nehru Park ligt middenin de ambassade buurt en dat was nou precies waar wij moesten zijn. Zoals altijd, kwamen wij weer laat op vrijdag aan en moesten dus het weekend wachten tot de ambassades weer open zouden zijn. Wij hadden van tevoren erg op gezien tegen het rijden in Delhi, maar het is ons absoluut meegevallen. In New Delhi zijn de straten duidelijk, breed en het stikt er van de rotondes waardoor het verkeer goed doorstroomt. Wij hebben er drie weken gezeten en vonden het een leuke stad om in te vertoeven, ook erg makkelijk om in te navigeren.
Zaterdag hebben wij lekker in het park rondgehangen en rustig aangedaan. Zondag middag had Roger zin in een lekker kopje koffie, dus namen wij de metro naar het centrum. Daar heb je vele café’s lijkend op Starbucks. Zoals inmiddels gewoonlijk, kreeg ik geen hap door mijn keel en het heeft me een uur geduurd om mijn cappuccino weg te werken. Toen de koffie op was begon ik me gelijk misselijk te voelen en ik werd draaierig. Ik was bang dat ik flauw zou vallen zoals Roger had gedaan en bleef met moeite bij mijn positieven. Wij gingen gauw naar de metro en terug naar de auto. Daar aangekomen was ik niet veel beter dus besloten wij op zoek te gaan naar een hotel waar wij een kamer konden huren. Het was nog steeds bloedheet en wij lagen ’s nachts behoorlijk te zweten. Ik dacht dat ik hierdoor misschien uitgedroogd was en vond het beter een kamer met airco te nemen.

Bij de eerste drie hotels waar wij kwamen was er geen kamer vrij. Inmiddels was mijn hele lichaam aan het tintelen, maar ik dacht dat het misschien kwam doordat ik licht aan het hyperventileren was. Ik deed mijn ogen dicht en probeerde rustig te blijven. Weer reden wij naar een hotel maar weer was het zonder resultaat. Ik kon het niet geloven! Wat is nou de kans dat heel Delhi vol zit?! Wij reden net de straat uit van het vierde hotel toen mijn lichaam het begaf. De spieren in mijn armen and benen verkrampte in een spastische houding en ik kon niks meer bewegen. Volledig in paniek gilde ik tegen Roger dat hij NU naar een ziekenhuis moest. Dat was natuurlijk onmogelijk want ik navigeer altijd en Roger had geen benul waar hij was of waar hij naartoe moest. Op dat moment stopte een auto naast ons en Roger sprong uit de auto om aan de vrouw te vragen ons voor te rijden naar een ziekenhuis. Ik kon alleen maar ‘HELP ME!’ uit het raam gillen en de vrouw had direct in de gaten dat het serieus was. Ze gaf haar chauffeur instructies en gelijk waren wij op weg naar een ziekenhuis. Hij bracht ons naar een sjiek privé kliniek. Ik rende naar binnen met mijn spastische armen en benen, nog steeds roepend om hulp en binnen een halve minuut lag ik op een onderzoeksbank met mensen om me heen die van alles deden om me te helpen. Terwijl ik op een bed lag zakte de spasme weg en begon ik hevig te trillen. Ze deden wat primaire onderzoekjes, maar wij konden helaas niet blijven want de kliniek was net dicht aan het gaan. Toen ze overtuigd waren dat ik niet dood zou gaan, gaven ze ons instructies hoe wij naar het grote privé ziekenhuis moesten komen en wij waren weer op weg.
Bij het grote ziekenhuis aangekomen, Max Healthcare Center, werd ik bij de spoedeisende hulp zeer goed opgevangen. Na wat bloedonderzoek kwamen ze met de mededeling dat ik ondervoed en uitgedroogd was. Anorexia tekens noemde ze het. Dat ik dat nog ooit in mijn leven zou horen kan ik me nog steeds niet goed voorstellen! Ze deden nog voor de zekerheid een ECG en daarna werd ik met vloeistoffen behandeld. Net toen alle doctoren en verpleegsters weg waren kreeg ik opnieuw een spastische aanval en Roger rende in alle staten weer de gang op om iemand te halen. Al snel werd duidelijk dat ik ter observatie moest worden opgenomen. Voordat er ook maar iets verder gedaan kon worden moest Roger een borgsom van 200 dollar betalen. Dat had hij natuurlijk niet in zijn zak zitten en heeft nog even de halve stad af moeten zoeken naar een geldautomaat die onze pasjes aannam. In de tussentijd viel ik op de EHBO in slaap. Pas om tien uur ’s avonds was alles geregeld en werd ik naar een kamer gerold. Wij hadden nog steeds geen hotel kunnen regelen dus heeft Roger op de parkeerplaats van het ziekenhuis in de auto geslapen. Dit was gelukkig geen probleem en voor ons allebei een goed gevoel, mocht ik hem ’s nachts nodig hebben.

Vier dagen heb ik in het ziekenhuis gelegen en continue werden er zout en suiker oplossingen in me gepompt. Op de vierde dag kwam de doctor zijn ronde doen en vroeg me hoe het ging. Ik vertelde dat ik het somber in zag. Ondanks alle vocht en medicatie kon ik nog steeds geen hap door mijn keel krijgen en voelde ik me nog steeds over het algemeen zeer slecht. Ik vroeg of ik naar een hotel kon gaan, aangezien ik toch alleen maar lag te niksen en dat voor mij en Roger een stuk prettiger zou zijn. Daarbij vroeg ik me ook af of er niet iets meer aan de hand was omdat de ondervoeding en uitdroging naar mijn mening een resultaat was van een ziektebeeld en niet het ziektebeeld zelf. “Trust me, I don’t have anorexia!” verzekerde ik de man. Zijn antwoord was: “Dat kan kloppen, je lever enzymen zijn sterk verhoogd en dat is een slecht teken”. “Oh?” zei ik. En daar kom je nu mee?! dacht ik. Hij legde uit dat de lever enzymen maar in drie gevallen verhoogd zullen zijn, ten eerste als men een auto immuun ziekte heeft, ten tweede als men Hepatitis heeft en ten derde wegens een onbekende ziekte. Ik kon van schrik even niks uitbrengen, maar toen ik even bij was gekomen vroeg ik waarom hij niet eerder was gaan kijken welke van de drie het was. Het kwam erop neer dat ze een aantal dagen wilde afwachten om te kijken of het beter met me zou gaan. Niet dus!
Na aandringen van mijn kant werd er gelijk bloed afgenomen om alle auto immuun ziektes uit te sluiten. Ik heb een week op de uitslag moeten wachten: Godzijdank, negatief. Daarna wilde hij een endoscopie (!) doen om de overige virussen te controleren. “En Hepatits dan?” vroeg ik de arts toen wij voor de zoveelste keer op controle in het ziekenhuis waren. Dat kon het niet zijn verzekerde hij mij want ten eerste was ik voor A en B ingeënt en ten tweede was ik niet geel. Ik vond een endoscopie een behoorlijke ingreep als nog niet alles was uitgesloten en zei dat ik perse eerst de Hepatitis wilde uitsluiten. Inmiddels waren mijn lever enzymen verder gestegen en voelde ik me nog steeds beroerd. Met tegenzin stemde hij in en weer een week later kwam het verlossend woord: ik had Hepatitis E. Toen hij wist wat het was zei hij ook nog: “Ja, dat dacht ik al, dat is ook logisch want 80 % van de mensen die hier binnen komen met jouw klachten hebben Hepatitis E” Maar ik was toch niet geel?!!

Hepatits E verspreid zich door eten en/of drinken (wat is een lichaam toch fantastisch dat het dan niks meer wil eten, alsof het weet waar de problemen vandaan kwamen). Het is dus heel makkelijk te krijgen in India want van hygiëne hebben deze mensen weinig koek gegeten. Mensen doen hun toiletaire behoeftes gewoon op straat, er is amper schoon kraanwater en de rioleringen die er zijn komen uit in de plaatselijke riviertjes of gewoon in verstopte goten op straat. Vragen om problemen dus. Ik las later op internet dat het een van de makkelijkste ziektes is om te krijgen en de meeste gevallen van Hepatits E komen in India voor. Er is geen vaccin tegen en je kan het keer op keer krijgen. Gelukkig genees je volkomen, in tegenstelling tot een andere Hepatitis die chronisch is. Het duurt 4 tot 8 weken om te herstellen. Met andere woorden; ik was er nog wel even zoet mee. Achteraf ben ik in die weken onzekerheid erg bang geweest voor allerlei uitslagen en van de eng dingen die ik had kunnen hebben, was deze het minst erg. Het is best fijn als het beestje een naam heeft. Ik ben ook erg blij dat de endoscopie me bespaard is gebleven!

Wij hebben drie weken in een hotel gelegen in Delhi. In deze weken hebben wij veel geslapen (Roger was inmiddels ook bekaf van alle zorgen en toestanden van de afgelopen week), filmpjes gekeken en af en toe kort wat van de stad gezien. Roger had het visum voor Bangladesh geregeld toen ik in het ziekenhuis lag. Een van de dagen waren wij ‘s middags, na een filmpje te hebben gekeken, in slaap gevallen. Wij werden ’s avonds plotseling gewekt doordat onze mobiel af ging. Wij keken op het schermpje en zagen dat het Roger’s ouders waren. Zij hadden ons nog nooit gebeld, dus wij schrokken ons een hoedje. Het was Roger’s moeder. “Gaat alles goed met jullie? Hebben jullie iets van de bommen gehoord?” “Wat?!!” riepen wij in koor. Ze vertelde dat ze per toeval naar de BBC hadden gekeken en er heel groot in beeld was verschenen dat er zojuist vijf bommen in Delhi waren afgegaan. Wij verzekerde hun van onze veiligheid en zetten toen zelf de tv aan. Elke zender ging over de bommen die een uur eerder rondom Delhi waren afgegaan, twee ervan nog maar 500 meter van ons hotel vandaan! Wij hadden overal doorheen geslapen en waren hier heel blij om omdat wij elke avond op het plein waar de bom was afgegaan gingen eten en het was precies rond etenstijd gebeurd. De rest van de avond zijn wij binnen gebleven en zaten aan de buis vastgeplakt. Elk uur werd het dodental hoger. Die avond zijn 50 mensen overleden en 100 andere gewond. De beelden waren gruwelijk. In de loop van de avond werd de verantwoordelijkheid opgeëist door extremisten uit Kashmir (daar waren wij al eerder mee in contact gekomen, lees India 6) en werd gedreigd dat er binnenkort meerdere bommen zouden worden geplant in een andere grote stad in India. De lafaards zijn helaas hun woord nagekomen: eergisteren zagen wij op het nieuws dat er weer bommen zijn afgegaan in India en dat er deze keer 57 mensen om het leven zijn gekomen.


Van Delhi richting Bangladesh:
Na deze toestanden was het behoorlijk onrustig in de stad en wij wilde inmiddels zo snel mogelijk weg uit Delhi en eigenlijk ook uit India. Wij hadden genoeg van dit land gehad en keken uit naar de witte stranden van Thailand.
Wij besloten om in een keer door te rijden naar Bangladesh, de auto op de boot te zetten en gelijk weg te vliegen. Wij zijn tot Varanasi gekomen toen wij het toch zonde vonden om weg te gaan zonder Darjeeling te hebben gezien. Wie gaat nou naar noord India en niet naar Darjeeling?! Ach, het was maar een kleine omweg en het zou ons het rijden door Kalkutta besparen dus reden wij vanuit Varanasi richting het noorden in plaats van het oosten.

Vanuit Varanasi rijd je regelrecht de provincie Bihar in. Het wordt in alle reisboeken afgeraden om door deze provincie te reizen, maar als je van west naar oost wil, kom je er vroeg of laat doorheen. Het is de armste provincie van India en dat komt doordat de Indiase maffia, de Maoïsten, hier aan de macht zijn. Alweer moesten wij door een rumoerig, onveilig gebied. Wij wisten dat wij hier niet na zonsondergang moesten rijden, voor niks of niemand moesten stoppen, zelfs niet de politie, en moesten zorgen dat wij ’s nachts op een beveiligde parkeerplaats stonden. In dit gebied kan je namelijk op straat door nep politie worden aangehouden en moet je alles inleveren. Met de knopjes omlaag reden wij Bihar in.
Het heeft twee dagen geduurd om door de provincie heen te komen. Wij vonden het eerlijk gezegd een mooie route om te rijden en hebben van het gebied genoten. Twee keer werden wij door iemand aangehouden maar zwaaide vriendelijk en reden gewoon door. Waarschijnlijk was het nog echt de politie ook, maar die gok wilde wij niet nemen. De eerste nacht verbleven wij in Patna (Hotel Kautilya Vihar) en de tweede nacht bij een tankstation een aantal kilometer buiten de provincie grens (Langs Hyw 31, Indian Oil, N25º54.650, E087º49.835. Iets verder door is een veel grotere tankstation die nog beter is).


Darjeeling:
De volgende dag reden wij de prachtige route via de oostelijke grens van Nepal, de bergen weer in richting Darjeeling. Gelijk fleurde wij allebei op. De mensen waren weer Tibetaans van uiterlijk, de godsdienst was weer Boeddhisme en de temperatuur was weer heerlijk gezakt. Wat een verademing!
Wij kwamen aan het eind van de middag aan in Darjeeling en waren op zoek naar een hotel waar wij waypoints van hadden (die overigens niet klopte), toen wij Simon en Penny tegen het lijf reden. Wij hadden hun in Amritsar ontmoet en waren blij verrast hun hier weer te treffen. Wij spraken af samen te eten en zouden hun weer zien nadat wij ons hotel hadden gevonden. Boven het centrum kwamen wij aan bij de Darjeeling Tourist Lodge (N27º02.936, E088º15.981, 2100m). Wij deden voor het eerst in weken een spijkerbroek, een trui en sokken aan, heerlijk!
’s Avonds waren wij te vroeg bij het restaurant, dus liepen wij eerst nog wat door het centrum toen wij de Defender Land Rover van Oli zagen staan. Wij gingen kijken of wij hem ergens konden vinden, maar hij bleef niet in een hotel in de buurt dus legde wij een briefje onder zijn ruitenwissers om hem te zeggen in welk restaurant hij ons kon treffen. Toen wij het restaurant in liepen waar wij met Simon en Penny hadden afgesproken zat Oli daar met zijn vader (die hem was komen opzoeken) op ons te wachten. Hij had de andere al eerder ontmoet en wist ons hier te vinden. Het was dus weer een kleine reünie van Amritsar.

De volgende ochtend gingen wij met Penny en Simon naar een thee plantage. Dat is natuurlijk waar je voor komt in Darjeeling en de bergen zijn bezaaid met theeplantages. Wij kozen voor een organische plantage niet te ver van het dorpje vandaan, waar wij, voor een kleine vergoeding, een interessante rondleiding in de fabriek kregen. Natuurlijk wilde ze ons aan het eind van de rondleiding wat thee verkopen, maar wij wisten dat wij daarvoor naar een mevrouwtje moesten die net buiten de theeplantage een cafeetje had. Deze mevrouw had, naar eigen zeggen, thee die ze verkreeg van de arbeiders, waardoor de mensen een extra zak centje verdiende. Het was de beste kwaliteit thee, die niet eens aan de buitenlandse markt word verkocht. Ze liet ons de verschillende kwaliteiten zien en daarna mochten wij de lekkerste thee van Darjeeling proeven. Het smaakte inderdaad heerlijk en wij konden het niet laten een aantal pakketjes voor een prikkie mee te nemen.
’s Middags gingen wij met z’n vieren naar de dierentuin. Roger en ik hadden gelezen dat er in de dierentuin een broedcentrum was voor sneeuwluipaarden en daar wilde wij heel graag een kijkje nemen. Na het hele park te hebben gezien, kwamen wij erachter dat het broedcentrum buiten de dierentuin lag en afgesloten was voor het publiek. Wij lieten het er niet bij en gingen op zoek naar iemand die ons wel binnen wilde laten. Helaas was het inmiddels al laat en was het park en broedcentrum gesloten. Wij spraken af met Penny en Simon om het de volgende ochtend nog een keer te proberen en zo stonden wij de volgende dag weer aan de hekken van de dierentuin. Ik vroeg de management te spreken en toen de man kwam legde ik uit dat wij natuurliefhebbers waren met een grote interesse in katachtige. Wij reisde de wereld af op zoek naar grote katten en wilde erg graag een kijkje nemen in zijn broedcentrum. Okay, niet helemaal de waarheid, maar het werkte wel. Dit is weer het mooie van India, dit lukt je alleen hier. Overal staat nadrukkelijk: geen toegang voor onbevoegde, maar als je het even vraagt zeggen ze gelijk: okay, kom maar binnen. Wij werden door een werknemer naar het broedcentrum gebracht. Helaas waren er op dat moment geen kleintjes, maar het was wel erg leuk om zo dichtbij de dieren te kunnen komen.

Die avond zijn wij met z’n vieren naar Tiger hill gereden waar je schijnbaar een prachtige zonsopgang kan zien met uitzicht tot aan Everest (N26º59.702, E088º17.122, 2581m). Het was weer eens ouderwets kamperen. Penny en ik maakte een lekkere pasta klaar en Roger rukte de Shisja uit.
Om half vier begonnen de toeristen al te verschijnen om een goede plek te bemachtigen om de zonsopgang te zien. Ze waren behoorlijk teleurgesteld toen ze onze twee auto’s op de beste plek aantroffen! Zelf kwamen wij rond vijf uur tevoorschijn en klommen op de auto’s om beter naar de zon te kunnen kijken. Het was inderdaad prachtig, maar helaas was het te bewolkt om helemaal tot aan Nepal te kunnen kijken. Een half uur nadat de zon op was, waren ook weer alle toeristen verdwenen. Wij haalde de tafels en stoelen uit de auto en hebben nog gezellig een paar uur genoten van het uitzicht, de stilte en de temperatuur. Wij wisten namelijk dat wij die dag weer zouden afdalen naar het ‘echte’ India en wilde nog heel even genieten van dit moment. De tijd was eindelijk aangebroken om naar Bangladesh te gaan.


Naar de grens van Bangladesh:
Wij namen afscheid van Penny en Simon en reden naar Siliguri. Het was te laat om nog naar de grens te rijden want die was nog een stukje naar het oosten dus vonden wij hier een hotel om die nacht te verblijven (Mainak Hotel: N26º43.861, E088º24.738). Toen wij er aan kwamen kleedde wij onszelf gelijk uit om weer de zomerse kleren uit de kast te rukken. Het was maar liefst 35 graden en de zon was al onder. Wij hebben nog even goed nagedacht of er nog iets was wat wij in India wilde kopen en bedachten toen dat wij vergeten waren om onze olie te verversen. Olie is namelijk erg goedkoop in India en wij kochten nog op het laatste moment genoeg differentieel olie voor een verversing (750Rs/5liter) en hebben ook wat aluminium strips gevonden die wij nodig hadden voor op het dak (300Rs/3.5m). Nog even een goede koop voor ons vertrek.

De volgende ochtend vertrokken wij vroeg naar de grens van Bangladesh, Bari Muri geheten. Het was een kleine, makkelijke grensovergang en alweer moesten wij men instrueren over de gang van zaken rondom de Carnet de Passage.
Voordat wij vertrokken kwamen er vele mannen om ons heen staan om te vragen of wij geld wilde wisselen. Wij hadden al eerder op internet gekeken wat de koers was omdat wij wisten dat dit soort mannen altijd op de grens staan. De eerste wilde 100 Rupees wisselen voor 150 Thaka (het geld van Bangladesh). Ik zei gelijk dat dit te duur was en liep naar de volgende. Die bood 151 Thaka aan. Gelijk kwam de eerste man naar me toe en zei dat hij ook zo hoog zou gaan. Ik liep verder en vroeg aan een volgende man wat hij me wilde geven. 153 Thaka was zijn antwoord. Direct stond weer de eerste man naast me om me hetzelfde aan te bieden. Dit ging zo’n vijf keer door tot ik midden tussen 20 mannen stond. Ik keek om me heen en riep “is er iemand die mij 160 Thaka gaat geven voor 100 Rupees?!” Een zeer goede deal, want de wisselkoers was 157. Iedereen haakte gelijk af behalve weer de eerste man. “Maar mevrouw, dan moet ik geld bij leggen om u uit te betalen”, zei hij wanhopig. “Wilt u wisselen of niet?” vroeg ik de man en tot mijn grote verbazing stemde hij in! Hij heeft me wel tien keer gezegd dat hem deze wissel veel geld kostte maar ik negeerde hem want hij was immers toch aan het wisselen en ik heb wel geleerd; als een Indiër er niks voor zou krijgen, zou hij het nooit doen.

Vrijdag 26 september gingen wij de grens over naar Bangladesh.

INDIA 6: Dharamsala, Amritsar


View Larger Map
India 6= bruine lijn


Hè, hè, eindelijk heb ik mijn laptop weer in handen! De afgelopen weken heeft onze auto (en dus ook de laptop!) in een zeecontainer gezeten van Bangladesh naar Thailand. Wij hebben dus even stil gestaan, wachtend op de komst van ons kindje, maar daar later meer over…

Dharamsala:
Eindelijk kwamen wij na een super spannende dag in het donker aan in Dharamsala. Dharamsala bestaat uit twee delen; het lager gelegen dorp en het 8 km hoger liggend gedeelte, boven op de berg dat McLeod Ganj heet. McLeod Ganj is waar je moet zijn, dit is de woonplaats van de uit Tibet gevluchte Dalai Lama.
Wij besloten de 8 kilometer bergopwaarts te laten voor de volgende dag en reden naar de eerste beste hotel die wij in het lager gelegen Dharamsala konden vinden (HTDTC, The Kunal, N32º12.631, E076º18.934). Gelukkig hoefde wij niet een lange discussie aan te gaan en mochten wij voor een klein bedrag op de parkeerplaats staan en gebruik maken van een douche.
De volgende ochtend stegen wij naar McLeod Ganj en vonden midden in het centrum een perfecte overnachtingsplek (HTDTC, The Club House, N32º14.157, E076º19.486, 1774m). Het dorpje had dezelfde uitstraling als Leh, dat wil zeggen, Boeddhisme ten top (uiteraard), veel Tibetaanse winkeltjes en een rustig sfeertje. Wij waren net een dag te laat om een toespraak van de Dalai Lama bij te wonen, dus gingen wij maar gewoon naar de goede man thuis. Helaas was hij niet thuis (of deed niet open) en hebben wij hem dus niet gezien. De dag erna was hij al weer gevlogen naar een afspraak in Parijs.

Die avond begon de Olympische spelen en daarbij dus ook een wereldweide lichtdemonstratie van de gevluchte Tibetanen tegen China. Voor de tweede keer in twee dagen zaten wij weer midden in een demonstratie, maar gelukkig verliep deze zeer vredig. Monniken liepen rondjes om de centrale stupa met kaarsjes in hun handen, terwijl zij Boeddhistische liederen zongen. Al snel liep heel het dorp met hun mee en wij dus ook. Wij hadden veel informatie gezien over de toestand van de Tibetanen in China en als je alles moet geloven is de werkelijkheid gruwelijk. In Dharamsala zie je regelmatig Tibetanen zonder handen en/of voeten. Tijdens hun vlucht uit Tibet moesten ze zulke hoge berg passen trotseren om India te bereiken, dat hun handen en/of voeten onomkeerbaar bevroren waren en geamputeerd moesten worden. Als je dat doorstaat om je geboorteland te ontvluchten, dan moet het daar toch wel heel erg zijn dacht ik zo! Deze mensen wilde wij graag steunen en daarom liepen wij mee. Na de demonstratie kwam iedereen bij elkaar in het klooster en werd er een film getoond over een poging van de Tibetanen om te voet terug in Tibet te komen. Het was aangrijpend om te zien hoe hun pogingen keer op keer mislukte door het ingrijpen van de politie. De volgende dag lazen wij in de krant dat tijdens eenzelfde demonstratie in Kathmandu, honderden mensen waren gearresteerd door de Nepalses overheid. Gelukkig is het in India wat dat betreft een stuk aangenamer vertoeven.

Wij hebben een paar dagen in de heerlijke koele temperaturen van McLeod Ganj doorgebracht want wij wisten dat het hierna alleen nog maar snik heet zou worden in de rest van India.

Amritsar 2:
Na vier dagen hebben wij de tocht naar Amritsar gemaakt. Wij waren op post uit Nederland aan het wachten (een nieuwe UV filter voor onze waterzuiveraar) en hadden het adres van Mrs. Bhandari’s Guesthouse hiervoor opgegeven (N31º38.519, E074º50.916, 211m). Wij vonden dit een fijn plekje om te vertoeven dus zou het niet erg zijn hier een aantal dagen op de post te moeten wachten.

Toen wij aankwamen zagen wij gelijk de Land Rover Defender van Daniel en Marie (Frans koppel die wij nog kende van Leh) in de tuin staan. Bezorgt kwamen ze naar ons toe. Ze waren ons na Srinagar kwijtgeraakt (wisten niet van ons uitstapje naar Dharamsala) en maakte zich grote zorgen over onze veiligheid. Wij vertelde gelijk dat het een zeer spannende tocht was geweest maar dat wij er zonder kleerscheuren vanaf waren gekomen. Hun verhaal was behoorlijk anders! In het dorp waar wij door een politieman via een rondweg waren omgeleidt, zijn zij, samen met Kinh en Jennifer (Engels koppel met een Toyota Landcruiser Prado die wij in Srinagar hadden ontmoet) regelrecht het centrum ingereden. Ze hadden de officier niet zien staan. Eenmaal in het centrum aangekomen werd hun de weg versperd en werden ze met tientallen (bak)stenen bekogeld. Overal op de carrasorie hadden ze krassen en deuken staan. Je kon zelfs de afdruk van de bakstenen op de auto zien staan! Beide auto’s hadden ingegooide ruiten. Zelfs in de auto was er schade van de stenen te zien. Een van de bakstenen had Daniels hoofd letterlijk op een haar na gemist.
Uiteindelijk werden ze door militairen gered en naar het plaatselijke politiebureau gebracht, waar ze 12 uur moesten schuilen. Midden in de nacht was het weer rustig genoeg om hun weg weer vervolgen. Ze hebben de hele nacht doorgereden en kwamen ’s ochtends vroeg in Amritsar aan waar ze sindsdien bezig waren met het oplappen van de schade. Helaas hebben ze in India geen onderdelen voor de Toyota Prado en moest een nieuw raam uit Pakistan komen. Het kwam goed uit dat Kinh en Jennifer contact hadden met een Duitse overlander Oli (http://www.oliabroad.de), die op dat moment op weg was van Lahore (Pakistan) naar Amritsar. Hij had gezegd een nieuwe raam voor hun mee te nemen uit Pakistan.
’s Avonds spraken wij met Kinh en Jennifer af, die in een ander hotel lagen, en zijn met z'n zessen gaan eten. De angst van de rit was het thema van de avond, maar uiteindelijk was iedereen blij er heelhuids vanaf te zijn gekomen.

Hierna vervolgde een week wachten, wachten en nog eens wachten. De post kwam maar niet. Dit schijnt normaal te zijn voor India, dus bleven wij rustig wachten. Het was echter geen straf om hier een tijdje te verblijven, want het werd alsmaar gezelliger bij Bhandari’s. Na twee dagen arriveerde Casper met z’n grote vrachtwagen die wij kende uit Hemis en Leh; Kinh en Jennifer verhuisde van hun hotel en kwamen ook bij ons in de tuin staan; Oli reed een dag later zijn Land Rover Defender het terrein op (met een nieuw raam voor de Prado) en vervolgens verschenen ook Penny en Simon in hun oer oude Land Rover serie I Defender. De tuin stond propvol met overlanders, voor ons erg leuk, maar voor de eigenares een grote kopzorg. Zij vond het maar niks want wij hadden de hele tuin in bezit genomen en gebruikte alle mogelijke ruimte om nieuwe ramen te plaatsen, onderhoud aan de auto’s te plegen, grote schoonmaak te houden en vervolgens ook nog gezellig te kamperen met tafels, stoelen en attributen van dien.
De dag dat Oli arriveerde had wij afgesproken met z’n alle uiteten te gaan; de pizzahut! Een luxe zoals de pizzahut kom je niet vaak tegen in India en na al die weken vegtable curry en rijst waren wij wel toe aan een smakelijk hapje Amerikaans. Die ochtend was er een vriend uit Duitsland naar Delhi gevlogen om een paar weken met Oli rond te reizen. Hij kwam ’s middags aan met de trein en Oli haalde hem op voordat hij bij Mrs. Bhandari’s binnen kwam rijden. Alleen Kinh en Jennifer kende Oli, maar die waren op dat moment niet aanwezig. Hij had nog maar net de motor uitgezet toen Casper al naar hem toen slenterde om een hand te geven. Het ging ongeveer zo: “Hoi, ik ben Casper, wij gaan om zes uur naar de Pizzahut okay?”. Waarop Oli antwoordde: “Hoi, Oli, ja natuurlijk, zes uur vertrekken?”. “Ja vertrekken, goed dan, zet je auto maar ergens neer en wij spreken elkaar later wel weer”. Marcel, de vriend die winterswit nog met een jetlag in de auto zat aanschouwde dit. Hij keek zijn vriend aan en vroeg verbaasd of hij Casper kende, waarop Oli antwoordde: “Nee, ik ken niemand hier, nog nooit gezien.” Marcel was er een beetje van door de war. “Maar wij gaan met deze mensen eten?!” “Ja,” antwoordde Oli toen “dat is nou overlanden!” Het lijkt wel een soort ongeschreven regel dat je met elkaar optrekt als je elkaar tegenkomt. Altijd erg leuk, vinden wij.

Eén van de dagen zijn wij naar de Gouden Tempel geweest, hetgeen waar Amritsar bekend om staat. In Amritsar wonen veel Sikhs (je kent ze wel, de mannen met een tulband op) die een geloof Sikhisme aanhouden dat lijkt op een mengelmoes van Hinduïsme, Boeddhisme en het Islam. Ze geloven in één God, maar ook in reïncarnatie. Het fundamentele aspect van hun geloof is de gedachte dat alles en iedereen gelijk is en dit bewijzen ze door elke dag, aan iedereen die maar wil, een maaltijd aan te bieden. De Gouden Tempel is voor hun de heiligste plek van hun geloof (te vergelijken met Mekka voor de Islamieten). Elke dag wordt er in de reusachtige tempelkeuken voor duizenden eten gekookt en er komen gemiddeld zo’n 40,000 mensen per dag gratis eten halen. Wij vonden het complex erg mooi en indrukwekkend. Tijdens de zonsondergang zag je de kleuren van de zon in het water gereflecteerd en werd de gouden gloed van de tempel langzaam oranje, totdat ze de lichten aan deden en hij weer prachtig goud glinsterde.

Na een week wachten en honderd keren met TNT te hebben gesproken, besloten Roger en ik om naar Pakistan te gaan. Wij hadden in Kathmandu een nieuwe visum voor Pakistan gehaald met de gedachte om toch nog de Karakorum Highway te rijden en eventueel nog een track te lopen. Wij hadden echter al zo lang in de bergen in India doorgebracht dat wij eigenlijk niet meer zo veel tijd in dit gedeelte van de wereld wilde spenderen. Wij wisten dat wij dan minimaal een maand in Pakistan nodig zouden hebben om vervolgens weer helemaal door India te moeten rijden naar Bangladesh. Het idee om nog naar Pakistan te gaan hadden wij dus eigenlijk al uit onze hoofd gezet, toen Kinh ons vroeg waarom wij niet alleen naar Lahore gingen om onderdelen voor de auto te kopen. Zo hadden wij ten minste niet voor niks het visum gekocht en konden wij heel goedkoop alles krijgen wat wij voor de auto dachten nodig te hebben. In India kom je namelijk nergens Toyota Landcruisers tegen en onderdelen zijn niet te krijgen. Daarentegen zie je ze overal in Pakistan. Wij vonden het een goed plan dus pakte wij alles in en namen afscheid van onze nieuwe vrienden. De meeste waren allemaal op weg naar India, dus waarschijnlijk zouden wij elkaar toch wel weer treffen.

Zondag, 17 augustus, reden wij de grens over naar Pakistan.



p.s. Helaas is onze webalbum vol. Dharamsala staat nog op onze eerste album, maar vanaf Amritsar 2 zijn de foto's nu op onze tweede album te bekijken: http://picasaweb.google.com/Landencruisen2

INDIA 5: Srinagar


Grotere kaart weergeven
India 5 = gele route

Het volgende stuk India was een foute inschatting. Dit hadden wij nooit moeten doen, maar helaas wisten wij dat toen nog niet. Wij zijn er goed vanaf gekomen, maar er waren andere waarbij dat wel degelijk anders was.

Wij zaten weer in Kargil, een stadje met weinig meer te bieden dan een overnachtingsplek tussen A en B. Wij hadden het geluk dat wij bij het Siachen Hotel zo goed ontvangen waren, want er waren verder geen andere hotels met een parkeerplaats en wild kamperen was hier geen optie. Wij zaten weer in een Islamitisch gebied en daarmee was voor ons voorlopig het Boeddhisme voorbij. Dit gedeelte van India heet Jammu en Kashmir (welbekend van de lekker zachte kasjmier schalen en truien te koop in dure boetiekjes in de PC hoofdstraat). Het is hier ZEER onrustig en door alle politieke onrust is het een beetje een niemandsland zonder wet- of regelgeving. Kargil grenst aan Pakistan en in 1999 is er een heftige strijd geweest tussen Pakistan en India met vele doden aan beide kanten als gevolg. Tot op de dag van vandaag is het nog altijd rumoerig aan beide kanten van dit onduidelijke grensgebied.
Wij waren op de hoogte van de gevaren en hadden meerdere malen een poging gedaan om informatie te krijgen over de actuele stand van zaken. Deze is niet te krijgen. Toen wij bij het Siachen Hotel waren, kwam ’s avonds een bus Indische toeristen aanrijden, die net vanuit Srinagar was gekomen. Dat was ons volgend einddoel en wij vroegen aan de chauffeur hoe de situatie momenteel was. Hij vertelde dat er tussen Kargil en Srinagar geen problemen op de weg waren, maar dat momenteel de stad Jammu onrustig was met veel demonstraties en problemen. Wij sloegen onze kaart erop na en zagen dat wij onmogelijk Srinagar konden ontwijken, maar dat er wel een omweg was waardoor wij niet door Jammu heen zouden hoeven. Perfect, dachten wij, en de volgende dag gingen wij dus ook op pad naar Srinagar.

Van Kargil naar Srinagar:
Het is voor Indische begrippen een goede weg om te rijden, maar toch stonden wij vroeg op zodat wij genoeg tijd zouden hebben om in daglicht Srinagar te bereiken. Het was een mooie rit, maar de hele weg reden wij langs verschillende militaire kampen die borden buiten hadden hangen zoals ‘Beware, the enemy is watching you’, waarmee ze natuurlijk de Pakistaners bedoelen die aan de overkant van de rivier in de bergen zouden zitten. Het gebied was uitgestorven en er hing een gespannen sfeer.

Over borden gesproken…
Overal kom je in het noorden van India borden langs de weg tegen die je erop attenderen dat je momenteel aan het rijden bent op een weg die is aangelegd door BRO, oftewel Boarder Roads Organisation. Ze zijn zo trots op zichzelf, ze leggen immers de hoogste wegen ter wereld aan (onderschat het niet!), dat ze je daar om de 100 meter graag aan willen herinneren. En als extraatje van de zaak, krijg je bij elke kleine herinnering, wat goede adviezen voor onderweg. Hier een aantal voorbeelden:
- Drive on horse power, not on rum power. BRO
- Driving faster can cause disaster. BRO
- If you’re married, divorce speed. BRO
- This is a highway, not a runway. BRO
- All will wait, better be late. BRO
- Better to be Mr. Late than late Mr… BRO
- Left is right, right is wrong. BRO
- After whiskey, driving is risky. BRO
- Weed and safety never meet. BRO
- If you touch 90 you won’t reach 19. BRO
- Speed thrills, but kills. BRO
- Drive, don’t fly. BRO
- It is not a rally, enjoy the valley. BRO
- Darling I like you, but not so fast. BRO
En dan onze all time favourite…
- Don’t be a gama in the land of the lama! BRO
Geen idee wat die laatste betekend maar hij klonk wel leuk. Wij lagen regelmatig in een deuk van hun idiote rijmpjes. Wij konden ons helemaal voorstellen dat er een groep mannen bij elkaar zaten om dit soort versjes te verzinnen. Waar ze niet aan gedacht hebben is dat de meeste bus en vrachtwagenchauffeurs, die wel een beetje rij-advies kunnen gebruiken, niet kunnen lezen en al helemaal niet in het Engels! Een beetje nutteloos dus. Verder nog, de BRO wegen zijn volgens ons de aller slechtste wegen ter aarde, en wij kunnen het weten, want wij hebben er al heel veel gehad! Dus zo trots hoefde ze volgens ons niet te zijn. Het ergste bord vonden wij: ‘BRO, the highest road builders in the world, we never look back’. Deden ze het maar eens een keer, dan zagen ze eindelijk wat voor een shit er nog van over was! Overal in de bergen wordt aan de weg gewerkt, tot vervelends toe, dus je zou verwachten dat je hier te maken had met een supersonische asfalt walhalla. Niks is helaas minder waar, aldus onze 5 kapotte bladveren, bedankt BRO, toppie toppie, keep up the good work!

Na de constatering dat alweer drie bladveren kapot waren in Leh (India 4) hebben Roger en ik besloten NOOIT meer road tax in India te betalen. Regelmatig kom je in India stationnetjes tegen waar je wegenbelasting moet betalen. De bedragen liggen altijd tussen de 20 tot 150 eurocent per keer. Het werkt hier namelijk zo: als hier een weg zo verschrikkelijk slecht is dat je het eigenlijk geen weg meer mag noemen, dan wordt er een provisorische hutje neergezet, een bamboestok over de weg gespannen en opeens is er een wegenbelastingsstation. Met het geld dat ze ophalen gaan ze (ten minste dat mag ik toch hopen) de weg repareren. In Europa werkt dat andersom. Je krijgt een kei van een weg in ruil voor wat centjes. Hier moet je dus eerst betalen, mag je daarna je wagen aan gort rijden en dan hopen dat er over tien jaar een betere weg ligt. Hier doen wij dus niet meer aan mee. Vergeet het maar! Kom maar op met die wegenmannetjes. Ik zat er helemaal klaar voor. Ik had de bonnetjes van de veren om mijn argument te assisteren. Die jongens hadden mij nog niet zien aankomen!….

Verder richting Srinagar:
Net na de middag kwamen wij aan in het dorpje Sonamarg, hier was het net alsof wij de alpen binnen reden. Prachtige weides met stroompjes erdoorheen. Het was dus ook een toeristische trekpleister met meerdere restaurantjes en hotels. Wij zijn maar niet gestopt omdat wij toch liever nog Srinagar wilde bereiken.
Een paar kilometer na Sonamarg kwamen wij een overlander tegen die ons tegemoet kwam. Gelijk zette wij beide de wagens langs de kant en sprongen uit om even een praatje te maken. Het was een Duitse man met zijn Zwitserse vrouw en hun zoontje van drie. Zij waren van plan om vijf jaar (!) met hun caravan rond te reizen en voornamelijk door India (een hele prestatie op zich). Wij vroegen over Srinagar en hij zei dat het een geweldige stad was en dat ze er een prettige, veilige tijd hadden gehad. Ze waren er zes weken geweest en gaven ons een adres van een houseboot waar zij al die weken hadden gelogeerd. Wij kregen het kaartje van de houseboot en wij vervolgde onze weg naar Srinagar. Eigenlijk wilde wij maar 1 nacht in Srinagar blijven dus wisten niet of wij gebruik zouden maken van zijn advies, maar dat zouden wij daar wel zien.
Net voordat wij Srinagar bereikte zagen wij een hutje langs de weg met een bamboeslagboom die open stond. De agent had ons helaas al van veraf zien aankomen en, na eerst iedereen verder door te laten, trok hij razend snel zijn bamboestok voor onze auto omlaag. Wegenbelasting! Roger wenkte naar de man dat hij bij mij aan het raampje moest komen en hield zelf zijn raam dicht. Ik zat er helemaal klaar voor en draaide rustig mijn raampje omlaag. ‘Can I help you?’ vroeg ik aan de man. ‘Road tax’, was het enige dat hij uit kon brengen en waarschijnlijk ook het enige Engels dat de man kon en verstond. In een rot tempo ratelde ik al mijn klachten uit over de Indische wegen, over de bladveren, over het feit dat wij al een behoorlijk bedrag moesten neerleggen om überhaupt dit land in te kunnen komen, over BRO en hun ‘we don’t look back’ geneuzel en voegde er aan toe dat het nu ook al laat was en hoogste tijd voor ons om een slaapplaats te hebben gevonden. Aldoor mijn monoloog werd de man bleker en bleker en keek onrustig om zich heen. Hij had er natuurlijk geen snars van verstaan, maar dat wij niet gingen betalen begreep hij haar fijn. Hij keek een paar keer naar het hutje en terug en zei toen (waarschijnlijk uit wanhoop of gebrek aan taal kennis) ‘okay you can go’ en gooide de bamboestok zo snel mogelijk weer omhoog. ‘Thank you sir, have a nice day’, riepen wij nog terwijl wij wegreden en elkaar de high five gaven. Gelukt!

Srinagar:
Srinagar staat bekend om zijn houseboots, oftewel woonboten. Rondom de stad liggen meerdere meren die met elkaar in verbinding staan en langs de randen van deze meren stikt het van de woonboten. Ze stammen nog uit de tijd dat de Engelsen in India zaten en dat is aan de architectuur te zien. Het was vroeger namelijk in deze regio zo dat buitenlanders hier geen land mochten bezitten. Omdat de Engelse zo gek waren op Srinagar kwamen ze op het heldere idee om deze regelgeving te omzeilen door, in plaats van land, een boot te kopen. Hierdoor konden ze tijdens de vakanties heerlijk in Srinagar vertoeven en vele zaten hier dan ook maanden achter elkaar. Sindsdien is er veel veranderd. Er is nog maar amper toerisme in Srinagar, waardoor veel van de boten verloederd zijn. Als je de stad binnen rijdt wordt er van alle kanten naar je geroepen en aan je getrokken in een poging je een kamer op een woonboot te verhuren. Daarbij komt dat op meerdere plekken langs de oevers de afval zich ophoopt, om maar niet te spreken over het feit dat de riolering van al deze boten rechtstreeks in de plomp verdwijnt. Als je, achterin de boot een ‘floater’ op de toilet zou produceren, kan je er nog minsten tien minuten vanaf het voordek van genieten! Verder hadden wij ook nare verhalen gehoord over mensen die door de booteigenaar op de boot werden vastgehouden tot ze de beurs trokken en al hun geld neerlegde. Al met al hadden wij dus eerlijk gezegd niet zo’n trek in een houseboot.
Wij reden door de stad en probeerde op meerdere plekken een slaapplaats te vinden, maar dit bleek zowat onmogelijk. Alleen al doordat wij zo veel aandacht trokken, en dus ook woonboot eigenaren, dat wij er gek van werden en dus alsnog besloten naar de woonboot te rijden die de Duitse man ons had aangeraden. Wij waren weer terug in het échte India, wij moesten er weer aan gaan geloven.
Bij de woonboot aangekomen bleek het een perfecte beslissing (aan Nageen lake, Mount View, N34º07.516, E074º49.810, 1614m). Wij konden namelijk in de auto slapen in de tuin van de man en mochten de hele dag gebruik maken van de boot. Zoals in Nederland, varen deze boten niet, maar het is toch heerlijk om de hele dag op een boot te hangen, ondanks dat hij stil ligt. En zo hadden wij voor een idioot laag bedrag dezelfde luxe als de andere gasten die er de hoofdprijs voor moesten neerleggen. Niet slecht! Het was er zelfs zo heerlijk vertoeven dat wij vijf dagen zijn gebleven!

Elke dag kwamen andere toeristen aan en al snel zat de hele boot vol. Iedere toerist in Srinagar, zat bij deze man op de boot. Hij had namelijk afspraken met verschillende busbedrijven dat ze hem zouden bellen als ze een blanke aan boord hadden. Het was zeker een beetje een luusje figuur en wij vertouwde hem voor geen vijf cent, maar wij ontweken hem waar mogelijk en hebben daardoor toch genoten van de omgeving.
Er was een kok die elke dag voor het eten zorgde en ’s avonds aten wij met z’n alle in de ‘eetkamer’; erg gezellig. De derde dag kwam de kok naar ons toe (wij zaten met z’n allen op het voordek) en vroeg of wij niet een keer vis wilde, voor de afwisseling. In koor riepen wij ‘Nee!’ met de gedachte dat wij die ochtend allemaal een grote boodschap de plomp in hadden gestuurd. Toen de kok alsnog zijn hengeltje tevoorschijn trok om dan maar voor zijn eigen avondeten een visje te scoren zei een van de jongens op de boot: ‘Als je even een uurtje wacht, gooi ik nog wat lekkers voor dat visje in de plomp, is ie weer een kilootje zwaarder!’
Al snel hadden wij door dat wij op een pretboot zaten. De kok had namelijk een privé wiet voorziening en deze werd rijkelijk op de boot verkocht. Kashmir wiet schijnt bekend te staan om zijn goede kwaliteit? Het was de grap van de dag dat de enige twee mensen die hier niet aan meededen de Hollanders waren! Ach ja, wij houden het liever bij een lekker koud pilsje, ieder zo zijn ding. Een Poolse jongen ging een van de dagen de alcohol regelen. Om drie uur kwam hij aan bij de ‘English beer and wine shop’ (zo heten alle alcohol verkooppunten in India. Wist trouwens niet dat ze in Engeland ook wijn hadden?!) en wachtte tot de winkel zou openen. Toen dat eindelijk gebeurde kon hij niet meer aan de balie komen door de enorme stroom van lokale die hem voordrongen. ‘Hé’, riep hij toen ‘aangezien ik de enige ben die daadwerkelijk alcohol mag drinken, zou ik het erg op prijs stellen als ik er ook wat zou kunnen kopen!’ Het is ook overal hetzelfde.

Twee keer hebben wij een tocht op de meren gemaakt met een shikara, een klein bootje dat ons deed denken aan de gondola’s in Venetië. De tweede keer zou hij ons naar iets heel bijzonders brengen; een honingfabriek. Toen ik opmerkte dat het inderdaad bijzonder moest zijn aangezien ik altijd had gedacht dat honing door een bij werd gemaakt en niet in een fabriek, wist hij niet zo goed wat hij daarmee aanmoest. Wij zeiden dat wij allergisch waren voor honing en dat wij liever rond dobberde op het water, dan bij de fabriek te langs. Ze proberen je hier altijd iets aan te smeren, daar staan de Kashmiri’s om bekend. Zoals verwacht (west Indisch doof!) meerde hij ons een uurtje later aan bij de honingfabriek. Nee dank je, zeiden wij weer en bleven in de boot liggen. Hij was duidelijk zenuwachtig en vroeg ons keer op keer om toch even te gaan kijken. Soms krijgen ze al geld als ze alleen al ergens langs brengen. Om hem een plezier te doen zijn wij dus toch maar even uitgestapt. Foute beslissing! Wij werden een woonhuis binnengeloodst waar vijf poten honing op een donkere tafel stonden in een vies muf kamertje. ‘Kom zitten’ zei de gastvrouw en dat deden wij netjes. Binnen drie seconden had ze een heel praatje (duidelijk ingestudeerd) over de poten honing afgerateld en begon de potjes open te schroeven. Wij moesten ze allemaal van de vrouw proeven en om dat te doen pakte ze een theelepeltje die ondersteboven in een glaasje water op tafel stond. Gatver! ‘Nee dank uw’, zei ik, ‘vertel mij maar iets meer over die fabriek. Kunnen wij er een kijkje nemen?’. Ze keek me aan alsof ze uit een ei kwam. Opnieuw begon ze een lepeltje met honing te vullen. Ze zou het toch niet snappen als wij geen duidelijke taal gebruikte, dus stonden wij gewoon op en liepen weg. Ze kwam achter ons aan rennen om te vragen waar wij naartoe gingen en om te melden dat de potjes héél goedkoop waren. Ze riep het tegen dovemans oren. Wij sprongen de boot weer in en legde onszelf weer op het matras neer. ‘Zeg schippertje, als je op fooi had gehoopt, dan stel ik voor dat wij nu geen gezeik meer krijgen en dat je gaat roeien!’ Daarna hebben wij een heerlijk ritje in de boot gehad.

Op de derde dag kwam er een tweede overlander aan, Kinh en Jennifer, een stel uit Engeland die met een Toyota Prado op reis zijn. Zei waren, net als wij, op weg richting Amritsar en lagen in de boot naast die van ons (wij zaten inmiddels vol). Wij hebben hun verder niet veel gesproken omdat wij het al druk genoeg hadden met alle gasten op onze boot, maar wij zouden hun later toch weer treffen. Na vijf dagen rust was het tijd voor ons om weer verder te rijden en omdat wij toch om moesten rijden om Jammu te ontwijken, kozen wij ervoor om nog een korte stop in Dharamsala te maken, alvorens naar Amritsar te rijden.

De engste dag van ons leven:
Wij hadden eigenlijk gepland om op de vierde dag te vertrekken, maar wij hoorde nog net op tijd dat er die dag demonstraties zouden zijn en dus was het niet verstandig om de weg op te gaan. Op de vijfde dag stonden wij voor dag en dauw op om op tijd te vertrekken. Wij moesten die dag een behoorlijke afstand afleggen om in Dharamsala te komen en eerder stoppen was geen optie omdat wij dan nog in het gebied Jammu en Kashmir zouden zijn en dus niet veilig. Gelijk toen wij de straat opdraaide hadden wij door dat het niet pluis was. De straten waren uitgestorven, overal stonden militaire langs de weg en langs de stoepen stonden dranghekken. Wij dachten dat het nog overblijfselen waren van de demonstratie de dag ervoor, maar duwde het gaspedaal toch wat verder in om zo snel mogelijk de stad uit te zijn. Net buiten de stad reden wij regelrecht tegen de achterkant van een ellenlange konvooi van legervrachtwagens op die wel met zeker 20 vrachtwagens weg reden uit Srinagar. Zie je nou wel, dachten wij, ze vertrekken weer uit de stad, alle onrust is voorbij. Na driekwartier hadden wij eindelijk alle auto’s ingehaald en konden wij onze weg vervolgen. Toch viel ons op dat er om de 500 meter een militair langs de weg stond met zijn geweer getrokken. De sfeer was alles behalve relaxed en wij werden er zenuwachtig van. Wij zochten naar een kranten kiosk om te lezen wat er nou allemaal in de demonstraties van de dag ervoor was gebeurd, maar konden deze nergens vinden. Wij dachten dat het misschien voorzorgsmaatregelen waren en reden door. Wat hadden wij het mis!
We naderde het eerst volgend dorp en merkte weer dat de boel was uitgestorven. Weer trapte Roger het gaspedaal harder in om door het dorpje heen te knallen, maar net toen wij op snelheid kwamen reden wij in het centrum een bocht om en daarmee regelrecht een demonstratie in! Zoals dat gaat met dit soort dingen, zit je midden in de demonstratie voordat je er erg in hebt en wij konden niet voor of achteruit. ‘Ramen dicht!’ riep Roger die nog een poging aan het doen was door de massa mensen te komen. Voor ons stond een vrachtwagen in de menigte vast en achter ons een personen auto. Een van de demonstranten gaf een gil en de hele menigte begon stenen naar de vrachtwagen en de auto te gooien. Op de een of andere reden werden wij gespaard. Het was doodeng! De ramen van de twee voertuigen om ons heen werden ingegooid. Roger deed zijn best om ons zo snel mogelijk uit de situatie te krijgen en gelukkig zag hij eindelijk een gat waar wij doorheen konden knallen. Hij drukte nog harder op het gaspedaal en wij schoten het dorp uit. Beide zaten wij te trillen in de auto en konden ons geluk niet geloven dat ze ons niet bekogelt hadden. Dit was dus waar de militairen op weg naartoe waren. Ze waren niet terug aan het trekken maar uit aan het rukken! Bibberend reden wij verder met de gedachten dat wij alles gehad hadden… mooi niet!
Toen wij het volgend dorp inreden was weer alles uitgestorven. Oh nee! dachten wij. Middenin het dorp werden wij net op tijd door een politieagent gestopt. Hij gaf ons aanwijzingen hoe wij om het dorp moesten rijden. Als wij verder zouden rijden, zei de man, zouden ze onze hele auto in elkaar rammen. Ze waren niemand aan het sparen en iedereen die door de hoofdstraat durfde rijden werd met stenen bekogelt. Wij namen zijn advies aan en volgde de weg om het dorpje heen, dankbaar dat wij de man net op tijd hadden zien staan zwaaien.
De rest van de dorpjes in dit gebied waren erg klein en volledig uitgestorven. Waarschijnlijk waren de inwoners naar de wat grotere plekken gegaan om te demonstreren. Eindelijk vonden wij een kranten kiosk en lazen wat er aan de hand was. Tijdens de demonstraties in Jammu was er een inwoner van Srinagar gedood door een van de militairen, daarom was er de dag ervoor een demonstratie in Srinagar geweest. Tijdens deze demonstratie was alweer iemand verongelukt waardoor de hele stad nu in rep en roer was. Tot op de dag van vandaag is het daar nog steeds onrustig. Zo zie je maar hoe snel de situatie kan omslaan! Wij wilde maar een ding en dat was zo snel mogelijk weg hier.

Alle vrachtwagens die wij op de weg tegenkwamen hadden hun ramen kapot gegooid gehad en meerdere chauffeurs zagen wij met verband om hun hoofd of bloed op hun kleren achter het stuur zitten. Verder was de weg volledig uitgestorven, wat weer in ons voordeel werkte want dat betekende dat wij goed door konden rijden. Even hebben wij getwijfeld om terug te rijden, maar eigenlijk was dat ook geen optie. Wij zijn die dag maar één keer gestopt om te plassen en verder hebben wij alleen maar gereden.

Eindelijk kwamen wij aan bij de afslag die wij nodig hadden om Jammu te ontwijken. Zoals gewoonlijk stonden er geen borden en was er geen pijl op te trekken waar wij nou precies moesten afslaan. Wij vroegen het aan een groep militairen en zij gaven ons een escort van 10 kilometer door alweer een spookstad naar de goede afslag. Drie keer vroegen wij of dit nou een veilige route was om te rijden, waarop ze keer op keer herhaalde dat wij vanaf daar geen problemen zouden moeten ervaren.
De eerste driekwart van de omweg was inderdaad rustig en trouwens ook een prachtige route om te rijden. Wij ontspande weer en ratelde aan een stuk over het geluk wat wij toch hadden gehad in de eerste demonstratie. Helaas was onze vreugde van korte duur. Aan het eind van de omweg lagen bomen op de weg om weggebruikers tegen te houden (langleven de 4x4 die ons overal omheen reed) en lagen overal de bakstenen op de weg die ze hadden gebruikt om ramen in te gooien. Gelijk stonden wij weer op scherp en vervloekte de militaire die zeiden dat hier geen gevaar zou zijn. Twee keer reden wij door een dorp waarvan duidelijk was dat de demonstratie nog maar enkele minuten voorbij kon zijn omdat de mensen nog langs de weg stonden en de stenen en glas op de weg lagen. Op een gegeven moment reden wij op een man af die gelijk een baksteen opraapte toen hij ons aan zag komen. Hij zwaaide zijn arm naar achter en maakte zich klaar om de steen tegen onze auto te gooien. Met onze adem ingehouden en onze hart in onze keel reden wij op de man af, maar net toen wij bij hem aankwamen had een andere man de situatie gezien, rende naar de man, greep zijn arm en hield hem tegen! Hoeveel engeltjes hebben wij?! Wij konden alweer ons geluk niet geloven en in de achteruitkijk spiegel zagen wij dat de twee mannen ruzie stonden te maken. ‘Wow’ zuchtten wij en probeerde weer te ademen.
Wij hadden nog 8 kilometer te gaan en dan zouden wij uit Jammu en Kashmir zijn. Wij zaten een beetje stom te giechelen dat wij er zo goed vanaf waren gekomen en hadden eigenlijk al gedacht dat wij het ergste hadden gehad.
Net voor de grens werden wij door een groep militairen aangehouden. Wij mochten niet meer verder en zouden terug moeten. Wat?! riepen wij naar de mannen en legde uit dat terug voor ons geen optie was en trouwens ook behoorlijk onveilig. Het was al laat in de middag en het idee dat wij hier zouden moeten overnachten was onacceptabel. Wij smeekte de mannen om ons naar de grens te brengen. Dat deden ze niet, maar wij waren vrij om het zelf te proberen. Wij dachten dat wij even zouden gaan kijken wat er aan de hand was om te zien of wij erlangs konden. Drie kilometer lang was er niks of niemand op de weg en overal bewijs van een heftige strijd die er net moet zijn geweest. Wij zagen in de verte een militair voertuig staan en reden erop af. Gelijk werden wij gestopt en verteld dat er een vuurgevecht net aan de gang was geweest tussen burgers en militairen, maar dat het nu weer even rustig was. Als wij wilde konden wij doorrijden. Je begrijpt dat wij even stonden te twijfelen; een steen door je raam is een ding maar een kogel is toch wel heel wat anders. De militaire wenkte ons geruststellend door en dus besloten wij het maar te proberen. Nou, als ik zelf een geweer had zou ik terug zijn gereden alleen al om die agent ermee te schieten want hij wenkte ons regelrecht de menigte in. Wij stonden ziels alleen op de weg met honderd bewapende mannen om ons heen. De militairen waren nergens te bekennen want die hadden zich alweer teruggetrokken (en bedankt!). Met een kloppend hart zette ik mijn meest lieve, onschuldige glimlach op en draaide mijn raampje omlaag (het zou toch geen kogel tegen houden) en vroeg in mijn aller meisjesachtige piepstemmetje of ze misschien zo vriendelijk zouden zijn om ons door te laten. Ach, de scharmes van een vrouw kan zelfs een tiran niet weerstaan en de man riep naar de groep om ons door te laten. Na nog eens drie keer onze veiligheid bij de man te bevestigde durfde wij door de groep mannen te rijden terwijl ik aldoor vriendelijk glimlachte en iedereen netjes begroette en zwaaide. Niemand lachte terug, niemand begroette ons terug en niemand zwaaide. Ze keken ons boos aan en het staal van de geweren glom in de middagzon, maar wij kwamen ongedeerd door de menigte heen.
Twee kilometer verder reden wij de provincie grens over en kon eindelijk de spanning los komen. De tranen liepen langs mijn wangen en wij moesten even langs de weg stoppen om elkaar stevig vast te pakken. Als wij dit van tevoren hadden geweten, hadden wij deze route nooit gereden, maar ja, als je alles van tevoren weet, ga je liggen voordat je valt, toch?! We hadden het overleefd, maar wij besefte heel goed dat de dag heel anders had kunnen zijn afgelopen, zoals wij later van Kinh, Jennifer, Daniel en Marie zouden horen…

INDIA 4: Noord Spitti, Keylong, Leh, Nubra vallei, Pangong meer, Zanskar vallei


View Larger Map
India 4 = paarse route

Van Keylong naar Leh:
Vanaf Sissu (kampeer plekje tussen de bomen: N32°28.339, E077°07.688, 3018m) begon een van de mooiste stukken weg die wij tot nu toe hebben gereden. De komende twee dagen zou in het teken staan van prachtige uitzichten en afschuwelijk hoge bergpassen. Om van Sissu naar Leh te rijden moet je namelijk drie bergpassen over, de Baralacha pas, de Shinkun pas en de Taglang pas, respectievelijk 4950, 5090 en 5328 meter! De Rohtang pas was hoog, maar deze waren hoger en wij vonden het erg spannend, vooral omdat de passen steeds hoger werden naarmate wij verder naar het noorden reden.
Wij vervolgde onze weg via Keylong naar Darcha, waar wij hadden gedacht om misschien te overnachten. Wij wilde namelijk niet hoger dan 3800m slapen. Eenmaal daar aangekomen was het nog vroeg op de dag en konden wij geen geschikte slaapplaats vinden, dus besloten wij de eerste pas die dag nog te trotseren in de hoop dat er een vallei aan de andere kant zou zijn waarin wij konden overnachten.

Het was een goede weg naar de pas toe, maar met alle haarspeld bochten deden wij er langer over dan gedacht. Bovenop de pas was het uitzicht prachtig en er was een klein meertje ontstaan van smeltwater. Na de pas was de weg gelijk slecht en op sommige stukken waren er hele delen van de weg verdwenen in de ravijn beneden. Er lagen meerdere wrakken van vrachtwagens in de rivier, onderaan de berg. Na de pas waren wij een nieuw gebied binnengereden: Ladakh. Ladakh is van mei tot november van de rest van de wereld afgesloten doordat de passen dan onbegaanbaar zijn. Het is er politiek rustig en de meeste mensen die er wonen zijn Boedistisch en hebben een Tibetaans uiterlijk. Het is een woestijngebied met weinig groen, behalve naast de rivieren en op jaar basis ervaren ze hier extreme temperatuursverschillen.

In tegenstelling tot wat wij hadden gedacht was er aan de andere kant van de pas geen afdaling, maar een hoogvlakte die zich, zo ver als je kon kijken, uitstrekte op een hoogte van 4300 meter. Het was prachtig en overal langs de weg voor Sarchu waren tentenkampen opgezet voor de toeristen die daar graag een nachtje wilde verblijven. Wij twijfelde nog om terug te gaan ivm de hoogte, maar aan het eind van de vlakte was de hoogte iets gedaald tot 4180m en wij hebben het erop gegokt om hier toch te overnachten. Wij vonden een super
plekje net achter een heuveltje midden tussen alle reusachtige bergen (N33°01.438, E077°35.366).

De volgende ochtend waren wij al vroeg op pad om de rest van de kilometers en de twee
overgebleven passen te trotseren. De dag begon gelijk met 21 haarspeld bochten recht omhoog. Eenmaal boven hadden wij het gevoel op de top van de wereld te rijden. Al snel bereikte wij de tweede pas en de sneeuwgrens. Na deze pas veranderde het landschap drastisch en waande wij ons opeens in Capadocia, Turkije. Overal langs de weg stonden zandpillaren en zandformaties. Het was zo mooi, wij konden alleen maar de hele dag ‘Wow!’, ‘Oe!’ en ‘Aah!’ zeggen. Elke bocht die wij om gingen openbaarde een compleet ander landschap.
Na een korte lunch in een tijdelijk tenten dorp, Pang, die alleen in de zomer bestaat, reden wij verder richting de laatste en hoogste pas. Het eerste stuk was weer over een hoogvlakte van Ladakh en wij hebben even een moment genomen om hier een stuk te offroaden. Toen wij helemaal van kop tot teen onder het fijne zand zaten zijn wij maar weer gauw verder gereden.
De laatste pas zagen wij van veraf al aankomen en het was erg spannend om te zien of een auto zo hoog kan komen. Hij had een stuk minder vermogen, dus alles duurde wat langer en onze uitlaat spuugde pikzwarte rook, maar het is gelukt. Boven konden wij kilometers ver over de bergen heen kijken. Geweldig!
Eindelijk begon de afdaling richting Leh, dat op 3600 meter ligt. De bergen veranderde van zand tot rode en paarse rotsblokken en toen weer terug naar zand. Uiteindelijk kwamen wij rond zeven uur aan in de stad. Wij waren kapot en wilde niks liever dan gelijk naar bed. Wij vonden een leuk, rustig guesthouse waar wij in de tuin mochten staan en liepen nog even het dorp in om iets te eten (Galwin Guesthouse: N34°10.589, E077°34.846).

Leh:
Leh deed ons direct aan Kathmandu denken. Niet het vieze gedeelte van de stad, maar alle Tibetaanse winkeltjes en vooral alle westerse toeristen. Het zag hier wit van de toeristen en dat vonden wij erg jammer. Het voordeel wel is dat alles erop is aangepast, dus er waren weer restaurantjes waar je pizza, pasta en frietjes kon krijgen. Eindelijk weer eens goed eten!
De eerste dag dat wij er waren gingen wij naar de tourist information om te zien wat er allemaal in de omgeving te doen is. Toen wij daar rond keken kwam er een man binnen die aan de balie allemaal vragen stelde over een festival die de volgende dag zou plaatsnemen in een dorpje, Hemis, 30 kilometer van Leh. Wij hadden al in de LP gelezen dat een Gompa (boedistisch klooster) een keer per jaar een festival houdt en dat het een hele ervaring is om zo’n festival mee te maken. Wij hielden onze oren open en luisterde met de man mee. Gelijk was duidelijk dat hij uit Nederland kwam en toen hij klaar was trokken wij hem aan zijn mouw voor wat meer informatie. Leo was met zijn vrouw op reis en was onder andere speciaal voor het festival naar Leh gekomen. Hij legde uit waar het was en hoe laat het begon en wij spraken af hem de volgende dag in Hemis te treffen.
Die avond liepen wij naar een restaurant toen er een Land Rover Defender uit Nederland recht op ons af reed. Wij sprongen allebei zwaaiend voor de auto om deze mede-overlanders een hand te schudden. Het waren Manfred en Frouje, een koppel uit Groningen die na hun pensioen hadden besloten om te reizen. Ze waren al 4 jaar af en aan met hun auto op pad en waren nu op weg naar hun dochter die in Kuala Lumpur woont. Ze waren net over de drie passen gekomen en bekaf, dus wij gaven hun de route naar onze guesthouse en spraken af de volgende dag samen te eten.

Hemis:
De volgende dag moesten wij voor dag en dauw op om op tijd in Hemis te zijn voor het begin van het festival. Onderweg werden wij al snel bewust van de populariteit van dit festival want er waren tientallen jeeps die ons vervolgde richting het dorpje. Eenmaal daar aangekomen zag het zwart van de mensen en wij gaven elk hoop op om Leo nog in de menigte te ontdekken. Het was zo druk dat alle zit plaatsen al vol zaten, dus perste wij ons ergens tussen de staande mensen in. Als overmaat van ramp ging het ook nog regenen! Het regent nooit in Ladakh! Met dat de tijd verstreek werd het steeds drukker en wij werden steeds platter gedrukt. Roger stond inmiddels een meter verderop want hij zat in een andere stroming als ik. Eindelijk begon het festival, maar toen de eerste gemaskerde monniken het plein op kwamen, stormde een hele bende toeristen op hun af die met joekels van camera’s op een halve meter afstand foto’s gingen staan maken. Het was verschrikkelijk gênant en ik schaamde me dood dat er mensen waren die geen respect konden tonen. Natuurlijk is het leuk om een foto te maken (zie foto’s) maar dit is een van de meest belangrijke festivals van de regio voor de bevolking, het is niet een act die ze tijdens het eten bij dure hotels uitvoeren. Dit is echt en een beetje respect leek mij wel gepast. Nadat de ‘fotograven’ de verkleedde monniken hadden gehad, gingen ze de lokale mensen in het publiek van dichtbij ‘shoot-en’ want die waren in traditionele klederdracht gekomen. Het festival zelf was wel leuk, maar ik kon het maar weinig van genieten door alle mensen om me heen.

Toen wij terug naar de auto liepen kwamen wij Leo tegen die goede plekken had kunnen bemachtigen en dus meer van het festival had kunnen genieten. Wij zagen in de verte een grote vrachtwagen op de parkeerplaats staan en zagen het direct: ‘een overlander!’. Gelijk gingen wij een kijkje nemen en het bleek ook nog een Nederlander te zijn. Bij beter inspectie zagen wij een sticker op zijn auto die duidelijk maakte dat het de auto was van C.T. Jansen. Casper!! Wij hebben namelijk toen wij nog in Nederland waren, contact opgenomen met een overlander die op dat moment in China zat om te vragen wat hij daar allemaal voor had moeten regelen. Wij hadden dus al een jaar eerder e-mail contact gehad met deze man en hier stond hij in een keer voor ons. Echt bizar! Wij klopte aan en maakte deze keer lijfelijk kennis met Casper (http://www.ctjansen.nl). Nadat hij zijn zaak had verkocht, besloot hij 8 tot 10 jaar de wereld rond te reizen. Hij heeft een gigantische Man vrachtwagen en was daar nu al twee jaar mee onderweg. Wij wisselde contacten en gegevens uit en spraken af elkaar weer in Leh te treffen. Hij zou nog een dag in Hemis blijven.

Die ochtend had Roger even onder de auto gekeken en ontdekt dat wij alweer drie kapotte bladveren hadden, maar nu aan de andere kant. Lang leven de geweldige Indiase wegen! Op de weg terug naar onze guesthouse zijn wij in Leh gaan vragen naar een man die onze veren kon vervangen. Wij kwamen op de weg naar het vliegveld in een grote autobuurt terecht. Zoals in Shimla, was er geen sprake van garages, alleen een groot smerig plein waar verschillende mannen aan auto’s stonden te sleutelen. Wij vonden de man die ons kon helpen en al snel waren ze aan het werk. Twee van de bladveren konden vervangen worden door Tata-veren, maar de derde was een speciale maat die ze in India niet kennen, dus werd deze gelast. Ze begonnen om drie uur te werken en om acht uur zaten wij nog te wachten. Als overmaat van ramp hadden ze de beugels gebroken waar de veren aan ophangen, dus ook deze moesten vervangen worden, maar ja, die maat hebben ze natuurlijk weer niet. Er is een man 2 uur op zoek geweest naar vervangende beugels en toen hij ze iets op maat wilde buigen, brak hij ook deze doormidden! Uiteindelijk was het zo laat dat zij kleine Tata beugels eronder hebben gezet. Hij zou de hele nacht zoeken voor de sterkere beugels en wij moesten de volgende ochtend terug komen om deze te vervangen. Ze probeerde ons weer een oor aan te naaien wat betreft de prijs, maar wisten niet dat wij al ervaring hadden met veren. Toen wij hun de exacte prijs voor een Tata veer vertelde stonden ze met open mond te kijken. Ze hadden namelijk het drie dubbele gevraagd. Mooi niet dus! Wij waren ook nog veel te laat om nog met Manfred en Vroukje te gaan eten dus dat werd een dag opgeschoven.

De volgende avond hedden wij de date met Manfred en Froukje wel gered. We hadden een gezellige avond vol verhalen en het klikte goed. Wij spraken af om met elkaar naar de Nubra Vallei te rijden om daar een nacht te kamperen en de volgende dag weer terug te rijden. Twee dagen later waren wij op weg naar de Nubra Vallei.

Nubra Vallei:
Deze vallei ligt ten noorden van Leh, tegen de Chinese grens aan, en om deze te bereiken moet je de hoogste berijdbare pas ter wereld over, de Khardung pas, 5602 meter hoog!
Wij reden achter elkaar aan richting de pas, maar binnen een half uur stonden wij alweer stil. Er stond een hele konvooi legervoertuigen op de weg waarvan de eerste pech had. Wachten dus tot deze weer gemaakt was. Na een half uurtje was de klus geklaard en vervolgde wij onze weg. Vanaf Leh gaat de weg continu omhoog richting de Khardung pas, de ene bocht na de ander. Na een paar uur klimmen waren wij dan eindelijk op de top, het hoogste punt dat onze auto ons ooit zou kunnen brengen en hij deed het voortreffelijk. Zo’n souplesse! Ook voor ons was het een nieuw hoogte punt, de eerste keer dat wij hoger zaten dan de Thorung La, in Nepal. Op de pas hebben wij wat tijd genomen om van het uitzicht te genieten en toen moesten wij gauw weer verder want wij hadden nog een heel stuk te rijden.
De weg was verschrikkelijk. Zo’n slechte weg hadden wij in heel India nog niet gezien en wij vreesde voor onze bladveren! Aan het eind van de weg splitst de vallei in de Nubra Vallei en de Shyok vallei. Aan het eind van de Shyok vallei ligt China en het verst dat je mag rijden is tot aan het dorpje Hunder. Hunder staat bekend om zijn zand duinen en echte kamelen, je weet wel, die met twee bulten. Niet dat half gare dromedaris gedoe. Die zijn hier nog overgebleven van de oude zijde route die hier vroeger langs liep. Dit was ook onze eindbestemming voor de nacht.
Aan het eind van de dag kwamen wij aan en sloegen kamp op in de buurt van de duinen en een riviertje (N34°34.187, E77°29.866, 3099m). Roger ging hout sprokkelen voor een kampvuur en Manfred maakte de BBQ gereed.

De volgende dag was het de planning om de Shyok en Nubra valleien te bezichtigen, maar het
is er niet van gekomen. Na een heerlijk uitgebreid ontbijt, kwam en uitgebreide koffie die vervolgde in een uitgebreide lunch en de dag werd afgesloten door een uitgebreid diner. Wij waren niet verder gekomen dan van de auto naar de stoeltjes en terug. Ook eens fijn om gewoon een dag te niksen. ’s Middags werden wij getrakteerd op een stoet kamelen die door de rivier liepen en zo hadden wij alles vanuit onze luie stoeltjes gezien.
Ook de volgende dag was het moeilijk om te gaan en na alweer een rustige start zijn wij toch
maar gaan inpakken. Manfred en Frouje hadden een afspraak om die avond weer in Leh te zijn dus was het noodzakelijk dat wij aan de lange terugweg begonnen. Wij hebben nog een korte stop gemaakt bij de gompa van Diskit en een paar kilometer de Nubra vallei ingereden, wat overigens ook prachtig was, en toen begonnen wij aan de slingerweg terug naar de pas.
Toen wij na de pas bezig waren met de steile afdaling terug naar Leh zagen wij op een gegeven moment allemaal plastic flesjes over de berg verspreid. Ik begon me gelijk te irriteren dat ze het zelfs voor elkaar krijgen om op zo’n mooie plek al hun rotzooi te dumpen, maar ik moest al snel mijn woorden terug nemen want toen wij dichterbij kwamen zagen wij dat er een militaire vrachtwagen honderd meter lager in de ravijn lag. Er stonden en paar militairen op de weg en wij stopte om te vragen of wij konden helpen. Zij vertelde ons dat het ongeluk twee dagen eerder was gebeurd en dat de mannen die erin zaten allebei om leven waren gekomen. Gelijk moesten wij denken aan de konvooi die wij twee dagen eerder op de heenweg hadden ingehaald! Misschien de wagen met pech? Later hoorde wij van Casper, die de mannen ook was tegengekomen, dat het ging om een ontwerpfout waardoor het wel eens voorkomt dat bij dit type vrachtauto het stuur blijft hangen. Hun stuur raakte geblokkeert en daardoor haalde ze de bocht niet meer. Her en der in dit gebied zie je vrachtwagens in de ravijnen liggen en regelmatig kom je op de weg herdenkingsstenen tegen en wij kregen er elke keer kippenvel van.
’s Avonds hebben wij nog met z’n vieren gegeten in Leh en hebben Roger en ik een poging gedaan om ze mee te krijgen naar het Pangong meer, een ander vallei in de buurt, maar zij wilde zo snel mogelijk weer op pad richting Nepal.

Leh 2:
Alweer in Leh hebben wij een dagje rust genomen om de stad wat te verkennen. Wij zijn naar het Paleis geweest boven op de berg en naar een stupa in het centrum. ’s Middags zijn wij naar een video voorstelling geweest bij de ‘Women’s Alliance’. Het was een film over de invloed van toerisme op Ladakh en voornamelijk Leh. Door de komst van westerse dingen zijn veel van de mensen, voornamelijk de jeugd, hun ambities in het leven gaan veranderen en is geld een belangrijk onderdeel van de dag geworden. Hierdoor willen ze banen in een grote stad krijgen waar ze snel veel geld verdienen, of ze gaan in Leh de toeristen-bussiness in zodat ze alles kunnen kopen dat de westerlingen ook hebben. De komst van tv in het gebied heeft de situatie verder verslechterd. Families vallen uit elkaar en de jeugd verdwijnt uit de regio. Vroeger was er een hechte gemeenschap en iedereen hielp elkaar op het land en in het huishouden met gesloten beurs. Tegenwoordig vragen de buren geld als ze om hulp worden gevraagd. De hele gemeenschap valt uit elkaar en de manieren van vroeger gaan verloren. Het zal niet lang meer duren of de charme van Ladakh zal verloren gaan en dat is nou juist de dingen waar de toeristen in eerste instantie voor kwamen. Als de toerisme dan afneemt zal alles instorten. Wij werden gevraagd om zo veel mogelijk aan ‘low-impact tourism’ te doen zoals geen plastic flessen kopen, geen plastic zakken aannemen en zo veel mogelijk producten te eten en kopen die gemaakt worden door lokale mensen en gegroeid worden in de regio. Daardoor steun je in elk geval nog de gezinnen die proberen op het platte land te overleven. Wij hebben dit vanaf dat moment zo veel mogelijk geprobeerd om te doen. Zou niet graag willen dat mijn aanwezigheid meedraagt aan de ondergang van dit prachtig gebied!

Pangong Meer:
Onze volgende excursie vanuit Leh was Pangong meer. Ik denk dat dit in mijn top tien van mooiste plekjes op aarde komt te staan. Het was adembenemend! De weg ernaartoe was gelukkig gloed nieuw dus makkelijk te rijden, behalve het aller laatste stuk. Wij waren bijna bij Pangong meer toen wij een rivier moesten oversteken. De rivier was erg woest en er stonden twee jeeps en een vrachtwagen vast in het water. Wij werden geadviseerd om te wachten tot de volgende ochtend, want dan zou de rivier weer rustig zijn, dus reden wij een paar kilometer terug naar een ander meertje die wij hadden gezien en hebben daar de nacht doorgebracht (N33°59.932, E078°20.539, 4212m).
’s Ochtends vroeg stonden wij weer aan de rivier, die nu inderdaad niet meer dan een stroompje was en vervolgde de weg naar Pangong. Een uur later kwamen wij door het eind van de vallei en werden geconfronteerd met een schitterend gigantisch blauwe oppervlakte. Alleen het eerste gedeelte van het meer ligt in India, de rest ligt in China en wij wilde kamp opslaan op de grens van China. We mochten nog maar 10 kilometer langs het meer rijden en toen hield de weg op. Wij vonden een mooi plekje aan het meer (N33°55.540, E078°27.257, 4268m) waar een klein stroompje vanuit de bergen het meer in spoelde. Wij zijn er drie dagen gebleven en hebben helemaal niks gedaan behalve staren naar het helder blauwe water en de immense bergen eromheen. Elk moment van de dag weerkaatste een andere kleur op de bergen. Sorry dat er zoveel foto’s op de site staan, maar er staan er nog honderd meer die net zo mooi zijn in mijn computer, maar ja, je moet keuzes maken!
Eindelijk rukte wij onszelf los van al het pracht en praal en reden weer terug naar Leh.

Leh 3:
Inmiddels hadden wij contact gehad met Casper en wisten waar wij hem in Leh konden vinden. Toen wij op het plein bij de fort aankwamen waar hij overnachtte, stonden er nog twee caravans naast hem. Een koppel uit België die op pad waren in een joekel van een caravan met hun drie honden. Zij waren van plan om alleen in India rond te reizen. Het ander stel kwam uit Duitsland met een omgebouwde Mercedes bus en waren net als wij richting het oosten aan het rijden. De pilsjes werden uit de koelkast gerukt, de stoelen uit de auto gehaald en de verhalen konden beginnen. Er kwam ook nog een ‘over-fietser’ bij zitten uit Duistland en het groepje was compleet...bijna. Er scheen nog een overland stel in Leh te zitten uit Frankrijk met een Land Rover Defender, maar die waren er niet bij die avond. Wij waren hun al in de Nubra vallei en bij Pangong meer tegen gekomen. Als er een overlander op dat moment in Leh was dan was hij of aanwezig, of wij wisten ervan. Het is net een kleine familie en als je elkaar ontmoet is het net of je oude vrienden treft die je al jaren niet hebt gezien.
De dag erna zouden wij met Casper uiteten gaan maar hadden allebei een ander restaurant in gedachten en uiteindelijk liepen wij elkaar volledig mis. Gelukkig vond hij ons net voor de koffie, maar wij zouden dit later nog een keer moeten goed maken.

Van Leh naar Kargil:
Eindelijk was het tijd om Leh voorgoed te verlaten en naar de laatste vallei te rijden die wij in Ladakh wilde bezichtigen, de Zanskar vallei. De vallei ligt op zich niet ver van Leh, maar om deze te bereiken moet je helemaal omrijden via Kargil. Wat alles nog erger maakt is dat de weg zeer, zeer slecht is. Om Kargil te bereiken hebben wij twee en een halve dag moeten rijden (op het gemak natuurlijk) (Slaapplaatsen onderweg: N34°16.287, E077°06.525, 3292m en N34°22.645, E076°28.282, 3673m) en twee lagere bergpassen gereden. Op de derde dag kwamen wij in Kargil aan en na wat eten te hebben ingeslagen zijn wij gelijk de Zanskar vallei ingereden. Het begin van de vallei is ontzettend druk met vele dorpjes langs de weg. De weg in Zanskar is gruwelijk slecht. Ik dacht dat Nubra erg was, dit is vele malen erger omdat het 250 kilometer grof gravel weg is. Ook deze vallei is ’s winters niet bereikbaar en de enige manier om dan de vallei uit te komen is te voet over de bevroren rivier die je via een smalle kloof bij Leh brengt.

Zanskar:
De eerste nacht hebben wij net na het dorpje Panikhar doorgebracht (N34°03.202, E075°57.404, 3459m). Het was nog knap lastig om een wild plekje te vinden omdat het begin van de vallei zo druk is. Pas na dit punt werd het een stuk rustiger en na de bergpas, de Kanji pas, 5255m, is het gebied zo goed als uitgestorven. Nog maar enkele dorpjes met drie of vier huizen en verder niks.
De tweede dag kwamen wij in Rangdum een Nederlands koppel tegen die met hun twee kinderen hier op zomervakantie waren. Ze hadden een trek gedaan over de bergen tot dit punt en zaten nu op de jeep te wachten die hun naar het einde van de vallei zou brengen…die gister zou komen. Ze waren van plan om dan via de rivier drie dagen terug naar Leh te raften. Het klonk allemaal geweldig, er was alleen een probleem, geen vervoer. Helaas konden wij hun daar niet verder bij helpen. Toen ze aan ons vroegen of wij wisten welke dag het was, moesten wij de datum even opzoeken (dat vergeet je namelijk op reis) en gelijk zagen wij het: 28 juli, Roger was jarig! In Kargil hadden wij geen bier kunnen inslaan omdat het een moslimgebied is en er geen alcohol wordt verkocht. Zaten wij daar in - the middle of nowwhere - op Roger’s verjaardag, zonder een versnapering!! Om maar niet te spreken over de afwezigheid van een kado-tje… Dom, dom, dom, wij hadden er helemaal niet meer aan gedacht. Gelukkig vonden wij voor die nacht een super mooi plekje achter een paar heuvels, wat toch weer veel goed maakte (N33°47.108, E076°27.409). Wie is nou op zo’n spetterende locatie jarig? Hij moest het maar met een lekker zelfgemaakt bordje pasta en een mooi uitzicht doen. Wij wisten toen nog niet dat wij binnen 24 uur al op hem konden proosten met een lekker koud pilsje.

Eindelijk bereikte wij het eind van de vallei en reden eerst naar Padum om weer wat verse spulletjes in te slaan. Wij vonden hier ook een bar die (voor de hoofdprijs) flesjes bier verkocht voor privé gebruik. Het stadje beviel ons niet zo, dus na de lunch reden wij richting Karsha om te overnachten. Inmiddels hadden wij vernomen dat er de dag erna een festival in de gompa zou zijn. Wat een geluk dat wij net op dat moment gearriveerd waren! Wij waren behoorlijk gaar van al die dagen hobbelen en waren blij ons doel te hebben bereikt. Wij wilde naast de rivier kamp opslaan en net toen wij die kant op reden kwamen wij het Nederlands gezin weer tegen. Zij hadden inmiddels toch vervoer gevonden en sliepen in tenten aan de rivier vanwaar ze de volgende dag zouden weg raften. Wij vonden een mooi plekje aan de rivier (N33°31.188, E076°54.874, 3416m). Rond de borreltijd pakte wij ons kostbare pilsjes in en liepen langs de rivier naar het kamp van de Nederlanders. Samen hebben wij geborreld en werden wij uitgenodigd voor het eten die door de raft ploeg voor ons werd klaargemaakt. En zo heb je weer onverwacht een avond gevuld, gezellig!

We hebben nog even getwijfeld om naar het festival te gaan omdat het ons de vorige keer zo was tegengevallen, maar het was hier zo rustig dat wij niet konden geloven dat het weer zo druk zou zijn. Wij waren vroeg bij de gompa en hadden fijne plekjes bemachtigd. Uiteindelijk waren wij erg blij dat we toch zijn gegaan want het was een klein festival op een perfecte plek en er waren amper toeristen. De locale mensen waren in klederdracht wat ook mooi was om te zien. Ook de twee Fransen, Marie en Daniel met hun Defender, waren van de partij. Na het festival reden Roger en ik terug naar ons overnachtingsplekje van de dag ervoor, tussen de heuvels, want dat was zo’n fijn rustig plekje om te vertoeven.
De volgende dag reden wij weer de gruwelijke lange hobbelweg terug naar Kargil en verbleven daar als ere gasten bij Hotel Siachen waar wij als familie werden ontvangen en gratis gebruik mochten maken van toilet en douche (was ook weer hard nodig!).

INDIA 3: Shimla, Zuid Spitti, Manali, Rohtang pas


View Larger Map
India 3 = groene route

Shimla:
Shimla ligt op 2000 meter in de trans Himalaya. Het weer was overdag nog lekker warm, maar ’s nachts koelde het weer heerlijk af. Wat een genot na die hete dagen op het platte land. Shimla is een populaire vakantie bestemming voor Indiërs tijdens het regenseizoen en het was dus ook een drukt van jewelste. Omdat het op een berg is gebouwd zijn er amper parkeer mogelijkheden en mochten wij niet bij een hotel op de parkeerplaats staan. Na lang zoeken, vonden wij een klein inhammetje langs de weg, waar wij de auto voor de nacht hebben neergezet.

Ons doel was om via de Spitti vallei naar het noorden, richting Leh te rijden. De volgende ochtend gingen wij gelijk op pad. Als einddoel voor die dag hadden wij Sarahan in gedachten. Sarahan is een mooi plekje boven op een berg met een prachtige tempel in het midden. Gelukkig mochten wij hier wel bij een hotel op de parkeerplaats staan (Hotel Srikhand: N31°30.054, E77°47.839). ’s Avonds bezochten wij de tempel en de ochtend erna maakte wij een wandeling door het dorpje. Daarna vervolgde wij onze route en reden naar Sangla. De wegen werden alsmaar slechter en nauwer en het was behoorlijk spannend om het laatste stuk naar Sangla te rijden. Wij hadden in de LP gelezen dat er na het dorpje meerdere tentenkampen waren om te overnachten. Wij zijn naar ze allemaal gereden, maar er werd duidelijk geen rekening gehouden met het feit dat mensen ook met hun eigen auto zouden kunnen komen. Er waren geen parkeermogelijkheden en na uren rijden waren wij helemaal klaar met de dag. Wij besloten gewoon naast de weg te staan en vonden een verlaten gebouw met oprit waar wij de auto neer hebben gezet (N31°25.734, E78°16.462, 2729m). Niet ideaal, maar het was inmiddels donker en het was geen optie om door te rijden op een weg zonder vangreel en ernstig steile afgronden.

De volgende ochtend hebben wij wat door Sangla gelopen en na een heerlijk lunch van momo’s (tibetaans gerecht) zijn wij verder richting Recong Peo gereden. Recong Peo is de plek waar je de permit kan halen die je nodig hebt om door Spitti te mogen rijden. De Spitti vallei loopt namelijk dicht langs de Tibetaanse grens en het is officieel restricted area. Met een permit mag je enkele dagen door het gebied rijden. Toen wij aankwamen was het kantoor net dicht en de dag erna was zondag, dus zat er niks anders op dan een rust dag in te lassen. Wij reden verder omhoog, boven Recong Peo, naar Kapla en hebben daar een perfect plekje met een mooi uitzicht gevonden (Hotel Kinner Villa, 2849m). Op onze rustdag lag Roger onder de auto alle onderdelen bij te vetten toen hij constateerde dat wij twee kapotte bladveren hadden. Shit! Wij wisten niet wanneer ze gebroken waren en wisten ook niet of wij ermee door konden rijden. Wij vroegen aan de hotel eigenaar waar wij nieuwe bladveren konden krijgen en zijn antwoord was Shimla! Er zat niks anders op dan helemaal terug naar Shimla te rijden om de veren te vervangen, maar voordat wij dat deden reden wij eerst langs het kantoor om een permit te krijgen. Daar werd ons verteld dat Spitti dicht was omdat er een aardverschuiving zou zijn geweest. Het zou nog een paar dagen duren voordat de vallei weer toegankelijk was. Een geluk dus bij een ongeluk; wij hadden Spitti nog niet eens in gekund, al hadden wij gewild.

Wij begonnen weer aan de gruwelijk lange moeizame tocht terug naar Shimla. Eenmaal daar aangekomen vroegen wij bij de eerste beste garage waar we moesten zijn. Hij verwees ons naar een mannetje om de hoek die op de weg, veren zat te repareren. Er was dus geen garage, alleen een man met een gereedschapskistje langs de snelweg, maar dit was schijnbaar de beste die er was. Na kort met hem te hebben gesproken was het duidelijk dat deze man wist waar hij het over had. Hij kon ons gelijk helpen en kon de veren met Tata (Indiaas vrachtwagen merk) veren vervangen. Drie uur later was hij klaar. De nieuwe veren koste 450 rupees ps (+- 7 euro) en de werk loon was 300 rupees (+- 5 euro). Wij hadden dus voor nog geen 20 euro twee spik splinter nieuwe bladveren, echt een prikkie!

Omdat wij toch in Shimla waren en wisten dat Spitti nog dicht was, besloten wij een dagje in Shimla te blijven om deze te bezichtigen. De eerste keer dat wij hier waren vonden wij het maar een hectische bedoeling en wilde zo snel mogelijk weg, maar deze keer herkende wij al de plaatsen en vonden het eigenlijk wel erg leuk. Wij sliepen op een betaalde parkeerplaats. Het mocht eigenlijk niet; alleen chauffeurs mochten in de auto slapen. “Komt dat even goed uit”, zeiden wij tegen de man, “hij is chauffeur”, riep ik, “en zij is mijn assistente!” volgde Roger. Toen was het dus wel goed. Soms zijn ze ook heerlijk, de Indiers, zo’n simpele logica is voldoende.
De permit die nodig is voor de Spitti is ook in Shimla te krijgen (gratis, ipv 150 rupees in RP) dus vroegen wij hem hier aan. Niemand kon ons vertellen of de vallei al open was, dus na een dag reden wij weer helemaal terug naar Recong Peo. Daar werd ons verteld dat de aardverschuiving inmiddels was vrijgemaakt voor klein 4x4 verkeer. “Zijn wij klein?” voegen wij de man die gelijk “Ja hoor!” antwoordde. Eindelijk waren wij dus op weg naar de Spitti.

De volgende dag vertrokken wij vroeg vanuit Kapla naar de Spitti in de hoop de nacht in Naco door te brengen. Net na Naco was de aardverschuiving. Het was een prachtige tocht met zeer spannende stukken smalle weg door een rivierkloof. Onderweg kwamen wij drie fietsers tegen en een man op de motor die allemaal naar Naco gingen. Wij spraken met hun af in het dorpje.

Naco:
Naco ligt op zo’n 3600 meter en heeft prachtig uitzicht op de Himalaya. Inmiddels begaven wij ons in Boedistisch gebied. De mensen hebben hier een Mongools/ Tibetaans uiterlijk en de sfeer is erg sereen. De mensen lieten ons weer met rust! Boven het dorp is een klein meertje en wij kampeerde op een plekje in de buurt van het meer (N31°52.798, E078°37.765, 3650m).
Als eerste wilde wij gaan kijken hoe de stand van zaken was bij de aardverschuiving. Het was maar een kilometer of twee na Naco dus reden wij ernaartoe om in te schatten of wij er de dag erna langs zouden kunnen. Ik bleef in de auto wachten terwijl Roger op onderzoek uitging. Hij liep langs de weg het hele gedeelte van de verschuiving. Vanaf waar ik stond zag het er allemaal goed uit. Na een kwartiertje kwam Roger terug. No way! Was zijn conclusie. Hij wilde dat ik mee liep om het ook te zien. Terwijl wij over de vrijgemaakte weg liepen vielen de stenen nog omlaag. De weg was verschrikkelijk smal en al het steen wat op de weg lag was brokkelig en los. Een verkeerde zet en je lag 1000 meter lager in het dal. Roger zag het echt niet zitten en wilde absoluut niet verder. Hij wilde het risico niet nemen. Onze afspraak is dat als een van ons iets niet wil, dan gebeurd het gewoon niet en dus eindigde hier ons Spitti advontuur vanaf het zuiden. Het zou ruim een week duren om om te rijden, maar ja, dan leefde wij in elk geval zeker nog. Het zou ook zeker nog een week duren voordat de weg wat veiliger was. Het was dus erg moeilijk om het niet toch stiekem te proberen, maar Roger’s besluit stond vast. Liever een week omrijden dan dood.

Wij gingen terug naar Naco voor de nacht. Al snel arriveerde de motorrijder uit Australië en na wat met elkaar gepraat te hebben spraken wij af samen de EK finale in het plaatselijke ‘kroegje’ te kijken. Tegen de avond kwamen de drie fietsers aan, twee Amerikanen en een Belg die elkaar in Shimla hadden getroffen en vanuit daar samen hadden gefietst. Wij voegde ons bij hun voor het eten maar om tien uur waren ze helemaal uitgeteld van hun zware klim. De finale zou om twaalf uur beginnen dus gingen wij op weg naar de kroeg.
Uiteindelijk begon de wedstrijd pas om 1 uur en toen was ik inmiddels te moe om nog te kijken. De Australier was erg vastberaden om de wedstrijd te zien dus bleef hij zitten toen wij net voor de wedstrijd toch maar naar bed gingen.
De volgende ochtend ontbeten wij samen en spraken af elkaar aan de andere kant van Spitti weer te zien. Het was voor hun geen probleem om over de weg verder te reizen. Na het ontbijt begonnen wij aan onze lange tocht terug…voor de vierde keer!

Jalori Pas:
Om niet alles hetzelfde te doen als de eerste, tweede en derde keer, keerde wij voor Shimla naar het noorden om de Jalori Pas te nemen. Een ‘kortere’ route die natuurlijk qua tijd langer duurt omdat een shortcut hier nooit in je voordeel is. We zijn erg blij dat wij deze keuze hebben gemaakt want het was een prachtige tocht. De route deed ons erg aan Nepal denken. Net na de pas vonden wij een perfect kampeerplekje die de uitstraling had van een alpenweide (N31°33.933, E77°22.393, 2644m).

Pashar lake:
De volgende dag waren wij op weg naar Manali aan het rijden, maar er waren geen borden en wij reden finaal de verkeerde kant op. Wij waren op een gegeven moment richting Mandi aan het rijden. Helemaal verkeerd. Om niet twee keer dezelfde route te moeten rijden besloten wij door te steken en een kortere route terug te rijden. Dit zou dan ook beteken dat wij langs Pashar lake zouden komen en dat wilde wij eigenlijk heel graag bezichtigen. Dat hebben wij geweten! Om Pashar meer te bereiken vanaf de route moesten wij 24 kilometer van de weg af. De route ernaartoe was weer eens ouderwets 4x4 rijden. Zoals dit hadden wij sinds Oman niet meer gereden en het was weer even spannend om er in te komen. Niet geheel onbelangrijk was het feit dat dit offroad rijden op 2500 meter hoogte was, met de afgronden naast je om je daarop te wijzen. Wij kwamen onderweg niemand tegen en we begonnen te twijfelen of wij wel goed zaten. Halverwege kwamen wij een Indier in een Fiat Uno tegen die zijn hele onderkant aan gort had gereden. Hij kon niet meer verder en vertelde ons dat de weg nog erger werd. Hij had niet gelogen. In de lage versnelling hebben wij de auto naar boven gehobbeld. Het kleine uitstapje van 24 kilometer duurde drie uur om te bereiken! En wij moesten ook nog terug.
Eenmaal boven bij het meer aangekomen was het zo mistig dat wij het hele meer niet eens konden zien. Naast het meer staat een eeuwen oude tempel die wij even bezocht hebben en toen besloten wij maar een slaapplaats te gaan zoeken. Net toen wij weg wilde lopen kwam de zon door en binnen enkele seconden was de mist weg. Wij hadden dus toch nog het geluk om het meer in zijn geheel te zien. Het duurde maar enkele minuten en voordat wij de auto hadden bereikt zaten wij weer in dichte mist.
We konden niet goed zien en dus ook niet goed oordelen over slaapplaatsen, maar het was hier zo uitgestorven dat het niet uitmaakte waar we stonden. We reden een zijpad in en zette de auto neer voor de nacht (N31°45.493, E077°05.411, 2591m)
De volgende ochtend werden wij gewekt door het kauwen van buffles en geitjes. Wij stonden middenin een weiland met prachtig uitzicht op de vallei. Na de 24 kilometer tocht terug, hervatte wij onze route naar Manali.

Manali:
In Manali mochten wij bij het Pine View Hotel in de tuin voor de deur staan. Alles was vanaf daar op loopafstand dus een ideale lokatie. Manali is erg toeristisch, zowel voor de Indiers zelf als voor buitenlanders. Wij hebben de hele tijd dat wij daar waren in het lager gelegen dorp doorgebracht, waar de Indische toeristen zich bevinden. Later begrepen wij dat boven op de berg in Old Manali de plek was waar al de westerse toeristen zich bevonden. Dat verklaarde een hele hoop. Wij hadden namelijk al gehoord dat Manali een vaste stop was voor iedereen, maar wij kwamen werkelijk geen blanken tegen. ’s Avonds als wij een restaurant binnen liepen draaide werkelijk het hele restaurant zich om om naar ons te kijken. Regelmatig kwamen ze vragen of ze met ons op de foto mochten en dan heb je ook nog dat incident met het parachuutje (zie India 2). Wij bleken dus verkeerd te zitten. Ach, verkeerd, het is maar hoe je het bekijkt. Wij hebben ontzettend veel plezier met de Indiërs gehad en na twee dagen kende de meeste eet stalletjes ons. Overal moesten wij de Indische prijs betalen en hebben daar dus elke dag voor een habbekrats gegeten. Toen wij later hoorde dat wij eigenlijk in Old Manali hadden moeten zitten, hoorde wij ook dat de prijzen daar belachelijk hoog zijn en je overal wordt afgezet. Nou, dan hebben wij het niet zo slecht gedaan. Wij hebben hier erg genoten.

Inmiddels hadden wij al een aantal dagen niet meer gedoucht (een stuk of zeven, acht) dus wilde wij erg graag ergens badderen. In de LP stond dat in een dorpje net buiten Manali een hot spring was waar je in kon, dus gingen wij daar maar een even naartoe. Bewapend met shampoo en zeep kwamen wij aan bij de ‘hot springs’. Het was niks meer dan een openbaar badplaats in de tempel voor de armen mensen om te komen wassen. Het zat dus ook vol met lokale die daar gewoon dagelijks komen wassen. Niks heerlijke sauna, beauty salon en spa. Gewoon een pijpje uit de muur waar gloeiend heet water uit kwam. Soms kan je de LP wel vervloeken. Maar toch, wij waren vies en wij wilde schoon. De mannen en de vrouwen waren gescheiden. De mannen waste in het openbaar en de vrouwen in een ommuurd overkapte ruimte. Van buiten hoorde ik al het geklets en gelach van de vrouwen, maar toen ik de ruimte in stapte werd het doodstil. Iedereen zat naar me te staren. Ik deed alsof ik van niks bewust was en begon me uit te kleden. Alle vrouwen zaten in alleen hun onderbroek op een marmeren plaat voor de kraan en toen ik me had uitgekleed liep ik naar hun toe en ging midden tussen hun in zitten. Je had een speld kunnen horen vallen. Ik keek naar de dames om me heen en vroeg: “Heeft er nog iemand shampoo nodig? Ik heb genoeg.” Dat brak het ijs, het gekakel en geklets hervatten en mijn fles shampoo deed de ronde. De dames hadden allemaal een Tibetaans uiterlijk en prachtig lang zwart haar wat ze alleen met een blokje zeep waste, dus mijn shampoo was het gesprek van de dag. Toen ik na een tijdje ook nog de conditioner produceerde kon ik natuurlijk niet meer stuk. Uiteindelijk dus een hele bijzondere ervaring…..en schoon!

Rohtang Pas:
Fris en vrolijk (Roger had bij de mannen een zelfde ervaring gehad) reden wij verder richting de Rohtang Pas. Wij wisten dat wij de pas die dag niet zouden kunnen rijden en hadden gedacht ergens langs de weg te staan voor de nacht. Dit bleek lastiger dan gedacht. Net toen wij dachten dat wij terug zouden moeten rijden kwam er een opening langs de weg waar wij de auto in konden rijden (N32°19.878, E077°12.087, 2904m)
De volgende dag stond de Rohtang Pas op de agenda (3978m). De Rohtang pas er erg berucht. De wegen zijn slecht, de afgronden steil, er zijn regelmatig aardverschuivingen en het weer kan hier in zeer korte tijd omslaan. Niet al te geweldig dus. Het was een drukte van jewelste naarboven en al snel kwamen wij in de file terecht. Het is namelijk een dag uitstapje om vanuit Manali met een jeep naar de pas te rijden en terug. Dit is een highlight van de Indische toeristen. Je kan namelijk op de pas skiën. Nou, als je van plan bent om hier naartoe te gaan, neem je ski’s maar niet mee, het is niks anders dan een klein plat stukje sneeuw waar ze elkaar op ski’s over vooruit trekken. Hilarisch om te zien. Toen wij eindelijk na alle jeeps boven kwamen hebben wij een tijdje genoten van dit tafereel.
Aan de andere kant van de Rohtang pas is de andere kant van Spitti. Wij waren eindlijk omgereden. In verband met de hoogte (zie AMS, Het Annapurna Circuit, Nepal2) wilde wij niet hoger slapen dan 3200 meter en dat is precies de hoogte aan het begin van de Spitti vallei. Het was nog niet erg laat maar wij vonden een prachtig afgelegen plekje aan de rand van de rivier net aan het begin van de vallei (N32°22.569, E77°17.324, 3170m). Vanaf hier was het gebied waarin wij reisde een stuk meer afgelegen en dus konden wij overal wild kamperen. Heerlijk. Deze plek had zo’n goed gevoel dat Roger de sjeesja uitrukte en heerlijk heeft genoten van de prachtige zonsondergang op deze schitterende plek.

Spitti 2:
Poging twee om de spitti vallei in te rijden kwam na vijf kilometer tot een halt. Wij stonden achteraan een lange stoet jeeps die niet verder konden omdat er die nacht een…je raad het nooit…aardverschuiving was geweest! Het begon ons duidelijk te worden dat de Spitti vallei ons niet gegund was. Ze moesten met dynamiet grote stenen van de weg afblazen en dat zou een halve dag duren. Wij keerde dus maar weer om en reden de 5 kilometer terug naar ons kampeerplekje. Na de lunch zagen wij dat er verkeer van de andere kant aan het komen was, hetgeen moest betekenen dat de weg weer vrij was, dus pakte wij alles weer in en hervatte de weg. Waar de aardverschuiving was geweest was nu een woeste rivier en met moeite kwamen wij door alle losse stenen op de weg. Eindelijk reden wij de Spitti vallei in, maar het voelde niet goed. Allebei hadden wij een akelig gevoel over de weg die wij niet konden verklaren. Het was gewoon te veel moeite geweest om hier te komen en op de een of andere manier hadden wij eigenlijk helemaal geen zin meer in deze vallei. Wij lieten een dobbelsteen beslissen wat wij moesten doen en de uitkomst was: terug rijden. Wij waren nog maar 20 kilometer de vallei ingereden toen wij dus keerde om er weer uit te rijden. Gelijk voelde wij ons een stuk beter. Wij hebben Spitti dus maar gelaten voor een andere keer. Heb je ook wat om voor terug te komen.
We waren nog niet terug of we stonden weer in de file. Een vrachtwagen had zich vast gereden op een van de stenen in de rivier op de weg. Gelukkig waren er veel mensen om hem te helpen en na een uur kon hij eruit rijden. Gelijk sjeesde een kleine Maruti langs de jeeps om als eerste door te komen en ja hoor, vast. Nog tien minuten later was ook hij eruit en toen konden eindelijk de jeeps door. Wij reden langs ons kampeerplekje en vonden een mooie slaapplaats tegenover de waterval in Sissu.